"Andre Kuipers opende de eerste bijeenkomst van Spacepoort met
de volgende tweet: "Ruimtevaart staat midden in onze
samenleving." Vanaf het internationaal ruimtestation ISS wenste hij
dit ontmoetings- en discussieplatform voor de Nederlandse
ruimtevaart een goede start. Spacepoort organiseert twee keer per
jaar een lezing- en netwerkbijeenkomst voor beleidsmakers,
beslissers en de branche. Op 29 maart jongstleden vond dit plaats
en mocht ik er voorScienceguide bij zijn om er achter komen wat
Nederland met de ruimtevaart wil.
Houston, we have a problem
De avond werd geopend door PVV'er Ronald van Vliet met de
boodschap "Houston, we have a problem." Hij is samen met drie
andere woordvoerders ruimtevaart uit de Tweede Kamerleden, namelijk
Afke Schaart (VVD), Ad Koppejan (CDA) en Kees Verhoeven (D66): de
initiatiefnemers van dit platform. "Ik maak me erg zorgen om het
imago dat Nederland nu in Europa heeft. Wij zijn een klein land dat
het niet van macht moet hebben en het zou zonde zijn als wij
hierdoor ESTEC verliezen." aldus Koppejan.
De eerste spreker, Laurens Jan Brinkhorst, zette meteen uiteen
wat er op het spel staat. Het grootste ruimtevaartcentrum van de
ESA, genaamd ESTEC staat in Nederland, om precies te zijn in
Noordwijk. Bij ESTEC werken 2700 medewerkers waaronder 600
Nederlanders. 2 miljard op een totaal budget van 4 miljard
euro van ESA bedraagt, gaat naar ESTEC.
"Dat er in het regeerakkoord een halvering van subsidie aan ESU
staat opgeschreven moet wel een typfout zijn, anders is het
opgeschreven door iemand die niet wist waar hij het over had" was
de politieke uitspraak die Brinkhorst er aan toevoegde. "Het
doemscenario is namelijk dat wij ESTEC kwijtraken".
Ruimtevaart ver van je bed show
ESTEC is in Europa de belangrijkste spil voor de ontwikkeling
van de ruimtevaart. Europa is nummer 1 in de wereld als het gaat om
aardobservaties, space science en commerciële lanceringen. Dit
betekent voor Nederland dat we ver voorop lopen als het gaat om de
bouw van zonnecellen en raketontstekingsmechanismen. Tevens zijn
het Nederlandse systemen die gebruikt worden om raketonderdelen te
testen. Doordat aan deze systemen de allerhoogste technische
kwaliteitseisen verbonden zijn, zijn de spin-off's ervan
systemen die rem- en airbagmechanismen van nieuwe auto's testen.
Het lijkt, letterlijk, een ver van je bed show. Toch kun je
alleen gebruik maken van je smartphone's GPS doordat we satellieten
in de lucht hebben. Wat we allemaal aan de ruimtevaarttechniek te
danken hebben kun je in dit nieuwe filmpje zien.
"We gebruiken dus allemaal kennis en praktijk uit de
ruimtevaarttechniek in ons dagelijks leven," zo sprak Bart Reijnen,
de Chief Excecutive Officer of Dutch Space.
Zijn boodschap was duidelijk: voor de Nederlandse industrie zijn
de investeringen van de overheid in de ruimtevaart van
levensbelang. Voor alle topgebieden die EL&I heeft
vastgesteld is de ruimtevaarttechniek dé katalysator.
Het is een industrieel topgebied waarbij de grenzen van kennis en
kunde elke dag vergroot worden omdat de ruimte antwoorden op grote
wetenschappelijke vraagstukken kan geven.
Signaal aan Maxime Verhagen
De avond werd afgesloten door de directeur van ESTEC, Franco
Ongaro, die het Europese perspectief uiteen zette: "The Dutch
funding is only 2% of the total ESA budget, it does not match
the amount of 50% budget of ESA that the Dutch industry gets back
through ESTEC. This small percentage of BNP that the Netherlands
government is spending on ESA underlines all the top-sectors as a
technological lifeline.
The return rate on every euro that the government is spending on
aerospace technology is one to four." Duidelijker kon deze
van oorsprong ruimtevaarttechnicus het niet brengen. Het gevoel van
ongeloof dat Nederland zijn lage bijdrage verder zou willen
verlagen kon hij niet verbergen.
Een zaal gevuld met de top van de ruimtevaart is snel overtuigd
van het belang van grote investeringen in de ruimtevaart. De
presentaties waren dus bedoeld voor de aanwezige politici. Toch
eindigde Afke Schaart van de VVD met: "Wij politici hoeven niet
overtuigd te worden. Dit is een signaal dat wij aan Minister Maxime
Verhagen afgeven. Ik hoop van harte dat we wat we nu doen in stand
kunnen houden ."
Na deze presentaties was het mij duidelijk dat de ruimtevaart
veel te verliezen heeft en dat de politiek nog geen
enthousiasmerende visie heeft. Zoals ik het als natuurkundige zie
mag Nederland voor een dubbeltje op de eerste rij zitten en zijn er
17 andere landen binnen de ESA die dat ook zien. Zij zullen dan ook
maar al te graag de taken van het prestigieuze ESTEC overnemen.
Voor de kennissector zal dat een zware klap zijn waarmee de
Nederlandse industrie een van zijn meest hoogstaand kwalitatief
innoverende industrietakken aan het buitenland verliest. "
Geschreven door Sander Breur.