Deze vergaande samenwerking zal allereerst in de bètahoek worden
doorgezet. In het bijzonder bij de Faculteit Natuurkunde,
Wiskunde en Informatica van de UvA en VU-bètafaculteiten,
Aard- en Levenswetenschappen en Exacte Wetenschappen. Dit komt
overeen met wat de collegevoorzitters van de twee instellingen al
in februari 2010 tegen ScienceGuide zeiden.
Gebrek aan leiderschap
Men bouwt nadrukkelijk voort op de OECD-review van Amsterdam als
kennisstad, die de hoofdstad begin 2010 met de neus op de feiten
drukte. Het beeld dat uit deze review oprees is dat Amsterdam "een
enorm potentieel heeft. De concentratie aan hoger
onderwijsinstellingen en kennisinstituten is geweldig." Maar het
ontbreekt aan een gemeenschappelijke visie, er zijn te weinig
banden met het bedrijfsleven, er is een gebrek aan geaccepteerd
leiderschap en een gevoel van urgentie lijkt te ontbreken, zo somde
onderzoeker Richard Yelland droogjes op.
Deze analyse komt overeen met de analyse die
oud-gemeentesecretaris Erik Gerritsen eerder al presenteerde. Hij sprak van de 'kennisparadox
van Amsterdam'. Verschillende sprekers wezen er ook op dat de
oplossing hiervoor, een triple helix tussen universiteit, overheid
en bedrijfsleven, is ontwikkeld door UvA-onderzoeker Loet
Leydesdorff, maar tot nu toe alleen buiten Amsterdam is
toegepast.
Wethouder Lodewijk Asscher vond die lof voor het potentieel en
de uitnemende HO-instellingen destijds eigenlijk een gevaarlijke
boodschap. "Zeg je dat tegen Amsterdammers, dan gaan ze achterover
leunen."
Zijlstra's citaat van Dijkgraaf
Blijkbaar heeft men zich die boodschap wel aangetrokken, want nu
komt er een Amsterdam Academic Alliance en e twee universiteiten
willen zelfs gezamenlijk het gesprek voeren met de Review Commissie
Van Vught. Ook willen zij dat Zijlstra op 21 september uitnodigen
de gezamenlijk "te maken afspraken met ons te ondertekneen rondom
de officiele opening van het nieuwe gebouse van ons gezamenlijke
Amsterdam University College op 21 september 2012."
De staatssecretaris zal dit met genoegen horen. Bij de opening
van het academisch jaar heeft hij de UvA immers juist op dit punt
min of meer de wacht aangezegd. Hij haalde daarbij expliciet
het rapport-Dijkgraaf aan: "Als iedereen pretendeert alles te
kunnen, zal niemand ooit iets echt realiseren". Die gedachte noemde
hij in zijn interview met ScienceGuide al "de
kwintessens van de strategische agenda. De instellingen zien dit nu
zelf ook, merk ik. Dat geldt zeker ook voor het WO. De afstand die
de instellingen moeten afleggen, is soms nog lang, maar men ziet
die kwintessens."
De bewindsman wees er toen al op dat de OECD-review van
Amsterdam als kennisstad aangegeven had, dat men daar van alles
doet, maar tussen die activiteiten van en in de stad en die bij de
kennisinstellingen nog maar weinig 'match' vastgesteld kon worden.
Alle reden dus om dit bij zulke verkenningen nadrukkelijk mee te
nemen.
Fusie als het moet
Daar moesten de universiteiten in Amsterdam en elders
nadrukkelijk nog iets bij oppakken. De vraag namelijk: 'wat doen we
met ons aanbod dat niet de top haalt?' Daar moet ook de conclusie
van een afbouw ervan serieus op tafel komen, vond hij. Kern noemde
Zijlstra daarom, dat samenwerking primair moet worden gericht op
versterking van de betrokken partners, inhoudelijk en
onderwijskundig.
Als dat door een fusie beklonken moet worden, dan zal hij daar
steun aan geven. Maar niet andersom. "Als blijkt dat een fusie in
het licht van de kwaliteitsverbetering en profilering wel als hét
instrument voor de bestuurlijke vormgeving zou werken, dan ben ik
bereid zo'n eventuele blokkade weg te nemen. Als er geen andere
route mogelijk is."