Kijkend naar haar eigen studententijd aan de UvA gaf Jet
Bussemaker grif toe, dat het studieklimaat bij de
politicologen toendertijd eigenlijk niet excellent was.
"Ik heb zelf gestudeerd in een tijd dat docenten wel heel veel
hobby's hadden. Er waren docenten die alleen maar bezig waren met
één klein detail van het marxisme en die dat met iedereen deelden.
Maar er waren ook docenten die me enorm geïnspireerd hebben, Lucas
van der Lans bijvoorbeeld en Siep Stuurman, die beiden politieke
filosofie doceerden, mijn lievelingsvak."
Je kunt gegrepen raken door een bepaald vak of een bepaalde
docent en zo een excellent student worden. Maar ook dan is de
samenhang in het programma en de curricula
belangrijk. "Docenten denken vaak dat kwaliteit uitsluitend
van docenten afhankelijk is. Maar wat ik zelf in mijn
studieprogramma miste, is zulke samenhang tussen de verschillende
onderdelen. Het ene vak moet logisch volgen op het andere vak. Bij
docenten zie je soms te veel de mentaliteit: 'dit is mijn
tuintje, ik weet wat kwaliteit is'. Maar met al die tuintjes hebben
we als hogeschool nog niet een goede opleiding gecreëerd."
Niet de kwantiteit
Het is deze drijfveer die de HvA-rector tot de stelling heeft
gebracht alleen nog te willen groeien ten aanzien van kwaliteit en
niet in kwantiteit. Er komt een momnt dat een hogeschool gewoon
zoveel studenten niet zo veel kwaliteit kan bieden als zij terecht
verlangen en behoeven. "Het houdt echt een keer op."
Studenten zeggen vaak dat ze meer uitgedaagd willen worden.
Bussemaker wil paal en perk stellen aan studenten die niet
gemotiveerd zijn en daarmee tevens het niveau voor de anderen
omlaag trekken. Ze vindt het slecht dat docenten onnodig
veel tijd kwijt raken aan het bijplussen van
studenten die zich niet goed voorbereid hebben. "Excellente
studenten zijn voor mij studenten die - op het niveau dat ze
aankunnen - zodanig worden uitgedaagd dat ze het beste uit zichzelf
halen."
Eigen Academie
Om de kwaliteit van docenten te verbeteren heeft de
hogeschool een eigen HvA-academie opgericht. Bussemaker: "Elke
docent moet een basiskwalificatie onderwijs gaan halen, we gaan ook
strenger met elkaar naar evaluaties vanuit de studenten
kijken. Die geven signalen van de onderwijskwaliteit in het werk
van de docent en daar wordt nu nog te weinig gevolg aan
gegeven."
Maar Bussemaker stelt dat studenten ook zelf vaker gemotiveerd
moeten worden om het beste uit zichzelf te halen. De
studentenplekken in de domeinraad worden maar mondjesmaat bezet, de
opleidingscommissies moeten meer input van de studenten
krijgen. "Studenten kunnen en moeten op die manier toch
invloed op hun opleiding kunnen uitoefenen. Het wordt alleen
beter als studenten aangeven wat zij belangrijk vinden."
"Wij zeggen bijvoorbeeld dat de HVA veel meer docenten met een
master moet hebben, maar de beste docent van het jaar is nu al voor
de derde keer op rij een docent zónder master.....Studenten kijken
blijkbaar minder naar de formele kwalificatie en meer naar de
inspiratie. Zo heeft iedereen kennelijk een andere definitie
van excellentie."
Prestatieafspraken? Bureaucratie!
Als rector Bussemaker de nieuwe Minister van Onderwijs voor na
de Kamerverkiezingen van 12 september alvast een tip
mag meegeven, wat zou die dan zijn? Hoe kan
zo'n bewindsman een excellente studiecultuur echt op de
agenda zetten en ook een boost geven? "We zijn nu druk
met prestatieafspraken bezig. Waar ik bang voor ben is, dat deze
gaan leiden - onbedoeld - tot heel veel nieuwe
bureaucratie. Tegelijkertijd komt de inspectie niet genoeg in de
klas, men leeft in een papieren werkelijkheid. Ik zou de volgende
minister daarom zeggen: weet dat excelleren geld kost
en zorg voor een zo goed mogelijke aansluiting met de
arbeidsmarkt."
Hoe zij dat laatste gaat aanpakken, weet Jet Bussemaker al.
Zij hoorde in het debat van de ASVA, dat VNO-NCW voorman Wientjes
was uitgenodidgd en ook oren had gehad om te komen als spreker.
Daar kon zij wel wat mee, liet zij zich ontvallen. "Behalve
rector van de HvA ben ik ook Kroonlid van de SER en spreek ik dus
regelmatig met werkgeversvoorman Bernard Wientjes. Die heeft wel
allemaal woeste ideeën over 'pretpakketten' en 'onzinnige studies'.
Ik denk dat het een ontzettend goed idee is om de
heer Wientjes eens hier uit te nodigen."