• A
  • A
  • Kom uit je eigen tuintje!

    - Is 'excellentie' synoniem voor diepgang? Of zijn er nog andere excelleer-varianten? Tijdens het ASVA onderwijssymposium vertelde HvA-rector Jet Bussemaker hoe zij de onderwijskwaliteit denkt te kunnen oprekken. Hobbyisme van docenten past daar niet echt bij, en werkbezoek van Wientjes juist wel.

    Kijkend naar haar eigen studententijd aan de UvA gaf Jet Bussemaker grif toe, dat het studieklimaat bij de politicologen toendertijd eigenlijk niet excellent was. "Ik heb zelf gestudeerd in een tijd dat docenten wel heel veel hobby's hadden. Er waren docenten die alleen maar bezig waren met één klein detail van het marxisme en die dat met iedereen deelden. Maar er waren ook docenten die me enorm geïnspireerd hebben, Lucas van der Lans bijvoorbeeld en Siep Stuurman, die beiden politieke filosofie doceerden, mijn lievelingsvak."

    Je kunt gegrepen raken door een bepaald vak of een bepaalde docent en zo een excellent student worden. Maar ook dan is de samenhang in het programma en de curricula belangrijk. "Docenten denken vaak dat kwaliteit uitsluitend van docenten afhankelijk is. Maar wat ik zelf in mijn studieprogramma miste, is zulke samenhang tussen de verschillende onderdelen. Het ene vak moet logisch volgen op het andere vak. Bij docenten zie je soms te veel de mentaliteit: 'dit is mijn tuintje, ik weet wat kwaliteit is'. Maar met al die tuintjes hebben we als hogeschool nog niet een goede opleiding gecreëerd."

    Niet de kwantiteit

    Het is deze drijfveer die de HvA-rector tot de stelling heeft gebracht alleen nog te willen groeien ten aanzien van kwaliteit en niet in kwantiteit. Er komt een momnt dat een hogeschool gewoon zoveel studenten niet zo veel kwaliteit kan bieden als zij terecht verlangen en behoeven. "Het houdt echt een keer op."

    Studenten zeggen vaak dat ze meer uitgedaagd willen worden. Bussemaker wil paal en perk stellen aan studenten die niet gemotiveerd zijn en daarmee tevens het niveau voor de anderen omlaag trekken. Ze vindt het slecht dat docenten onnodig veel tijd kwijt raken aan het bijplussen van studenten die zich niet goed voorbereid hebben. "Excellente studenten zijn voor mij studenten die - op het niveau dat ze aankunnen - zodanig worden uitgedaagd dat ze het beste uit zichzelf halen."

    Eigen Academie

    Om de kwaliteit van docenten te verbeteren heeft de hogeschool een eigen HvA-academie opgericht. Bussemaker: "Elke docent moet een basiskwalificatie onderwijs gaan halen, we gaan ook strenger met elkaar naar evaluaties vanuit de studenten kijken. Die geven signalen van de onderwijskwaliteit in het werk van de docent en daar wordt nu nog te weinig gevolg aan gegeven."

    Maar Bussemaker stelt dat studenten ook zelf vaker gemotiveerd moeten worden om het beste uit zichzelf te halen. De studentenplekken in de domeinraad worden maar mondjesmaat bezet, de opleidingscommissies moeten meer input van de studenten krijgen. "Studenten kunnen en moeten op die manier toch invloed op hun opleiding kunnen uitoefenen. Het wordt alleen beter als studenten aangeven wat zij belangrijk vinden."

    "Wij zeggen bijvoorbeeld dat de HVA veel meer docenten met een master moet hebben, maar de beste docent van het jaar is nu al voor de derde keer op rij een docent zónder master.....Studenten kijken blijkbaar minder naar de formele kwalificatie en meer naar de inspiratie. Zo heeft iedereen kennelijk een andere definitie van excellentie."

    Prestatieafspraken? Bureaucratie!

    Als rector Bussemaker de nieuwe Minister van Onderwijs voor na de Kamerverkiezingen van 12 september alvast een tip mag meegeven, wat zou die dan zijn? Hoe kan zo'n bewindsman een excellente studiecultuur echt op de agenda zetten en ook een boost geven? "We zijn nu druk met prestatieafspraken bezig. Waar ik bang voor ben is, dat deze gaan leiden - onbedoeld - tot heel veel nieuwe bureaucratie. Tegelijkertijd komt de inspectie niet genoeg in de klas, men leeft in een papieren werkelijkheid. Ik zou de volgende minister daarom zeggen: weet dat excelleren geld kost en zorg voor een zo goed mogelijke aansluiting met de arbeidsmarkt."

    Hoe zij dat laatste gaat aanpakken, weet Jet Bussemaker al. Zij hoorde in het debat van de ASVA, dat VNO-NCW voorman Wientjes was uitgenodidgd en ook oren had gehad om te komen als spreker. Daar kon zij wel wat mee, liet zij zich ontvallen. "Behalve rector van de HvA ben ik ook Kroonlid van de SER en spreek ik dus regelmatig met werkgeversvoorman Bernard Wientjes. Die heeft wel allemaal woeste ideeën over 'pretpakketten' en 'onzinnige studies'. Ik denk dat het een ontzettend goed idee is om de heer Wientjes eens hier uit te nodigen."