• A
  • A
  • Vooruit met scholing

    - De KIA-agenda laat zien dat LevenLangLeren achterblijft in Nederland. Yvonne van Rooy stelt vragen bij de plannen voor deeltijdstudies en tweede masterstudies die “geen stimulans zijn voor de deelname van volwassenen aan onderwijs.”

    "Het aantal volwassenen dat deelneemt aan onderwijs en training blijft steken. Dit is een van de zorgpunten die de coalitie Kennis en Innovatie Agenda (KIA) heeft bij de - overigens positieve - constatering dat de Nederlandse ambitie om bij de top 5 van de kenniseconomieën te behoren, een stap dichterbij is gekomen. De deelname aan postinitiële scholing krijgt daarom (weer) de code rood. 

    Zorgelijke stagnatie 

    Ook de SER noemt de stagnatie op het gebied van scholing zorgelijk. Niet alleen vanwege de effecten van globalisering en de noodzaak voor bedrijven om met nieuwe ontwikkelingen te kunnen omgaan. Ook de verwachte krapte op delen van de arbeidsmarkt (techniek, zorg), vraagt om om- en opscholing. Maar denk ook aan het later met pensioen gaan. Dan moeten oudere werknemers dus langer gekwalificeerd blijven. Bijblijven en bijleren is dus geen luxe maar een must. 

    Scholing moet, zo benadrukken bedrijven keer op keer. Zij betalen het overgrote deel van de kosten van scholing en training, veelal op basis van afspraken in de cao. Slechte economische tijden kunnen dan een verklaring zijn voor de stagnatie van de deelname aan scholing en training; er moet immers op de centen gelet worden. Daarbij is het wel de vraag of er geen sprake is van een verkeerde zuinigheid die uiteindelijk de toekomstige positie ondergraaft. 

    Sturen op vraag bij deeltijd 

    De rol van de overheid op de scholingsmarkt is beperkt, maar zorgt vaak wel voor het meeste rumoer. Het gaat dan vooral om mbo-onderwijs aan 'ouderen' en deeltijd hoger onderwijs. Voor het mbo voor 30-plussers ligt nu een voorstel bij de Tweede Kamer dat het lesgeld verhoogt en het aantal beschikbare plaatsen beperkt en koppelt aan bepaalde sectoren. Daarbuiten wordt mbo voor 30+ niet meer bekostigd. 

    Voor het deeltijd hoger onderwijs heeft het kabinet recent laten weten dat het de huidige aanbodbekostiging wil vervangen door vraagsturing via beurzen die ingezet kunnen worden voor opleidingen binnen bepaalde sectoren. Daarnaast zijn eerdere kabinetsmaatregelen als de langstudeerdersmaatregel en het (heel veel) duurder maken van een tweede studie geen stimulans voor de deelname van volwassenen aan onderwijs. 

    Aan het eerste voorstel (mbo 30+) ligt kostenbeperking ten grondslag (omdat de deelname door volwassenen snel steeg). Het is bovendien een plan dat in de plaats komt van een eerder plan om de bekostiging voor 30-plussers helemaal af te schaffen. 

    Veel vragen onbeantwoord

    Met het tweede plan, vraagfinanciering, wil het kabinet de teruglopende belangstelling voor deeltijd hoger onderwijs keren. Bij dit plan moeten echter nog veel vragen beantwoord worden. De vraag is hoe het precies ingevuld gaat worden, en ook hoe de belangstelling voor deeltijd hoger onderwijs door deze manier van financiering gaat toenemen. Wel is duidelijk dat er tot 2017 (de beoogde invoering) onduidelijkheid zal bestaan die in ieder geval geen stimulans is voor deelname aan deeltijd hoger onderwijs. 

    Gelet op het voorgenomen beleid en de financiële doelstellingen van het kabinet zal de groei van scholing van de private sector moeten komen. Dan gaat het vooral om aanbieders en meer nog de vragers, om de economische mogelijkheden en om wat er is afgesproken in cao's. Een efficiënt werkende en effectieve scholingsmarkt is dan belangrijk. Zaken waar het SER-advies Werk maken van scholing op inzet. Door meer duidelijkheid over het aanbod en over de kwaliteit van dat aanbod en door meer samenwerking tussen bedrijven bij het organiseren en inkopen van scholing. Slimmer scholen met een beter resultaat! 

    Yvonne van Rooy is kroonlid van de Sociaal-Economische Raad en collegevoorzitter van de Universiteit Utrecht


    Gerelateerd nieuws:
    18 september  Good politics versus bad economics
    17 september  Groen HO levert in
    11 september  Ruimtevaart in de lift
    2 september  Impuls voor innovatief MBO
    28 augustus  Slechte modellen, slecht beleid
    28 augustus  Bussemakers staanplaats