Doorgaand en complex proces
Wat is feedback? "Feedback is eigenlijk de hele dialoog tussen
iemand die een probleem aandraagt en anderen die daar iets over
zeggen, met het doel de situatie te verbeteren. Het is niet: 'ik
geef jou feedback en dat is het dan'. Het is een doorgaand en
complex proces, waarbij allerlei aspecten een rol spelen,"
zegt Thurlings naar aanleiding van haar onderzoek .
Zo'n complex proces kan het beste onder leiding van een
procesbegeleider die ingrijpt of aanmoedigt als dat nodig is. Die
procesbegeleider heeft een grote invloed, zo blijkt uit het
onderzoek. Thurlings heeft het feedbackproces onderzocht aan de
hand van het Video Intervisie Peer coaching-model (VIP) dat door
het Ruud de Moor Centrum is toegepast op scholen. In dat model
vormen videobeelden van lerarengedrag de basis voor onderlinge
(peer) coaching.
Doelgericht, specifiek en neutraal
De promovenda ontwikkelde een observatie-instrument om te
onderzoeken wat feedback effectief maakt en welke dimensies daarbij
een rol spelen. Ook wilde ze weten of de geobserveerde effectieve
feedback ook zo ervaren wordt door degenen die de feedback gekregen
hebben. Dat laatste blijkt meestal het geval te zijn. "Als iemand
objectief gezien goede feedback heeft gekregen, wordt dat door de
ervaringen van die persoon bevestigd. En andersom. De theorie wordt
hier door de praktijk ondersteund."
Wanneer is feedback dan effectief? Als die doelgericht,
specifiek en neutraal is. Ofwel: niet afdwalen van het onderwerp,
concreet blijven en waardeoordelen vermijden. Het werkt beter als
de feedbackgever open vragen stelt, oplossingsgericht is, luistert,
samenvat en doorvraagt en de feedbackvrager in zijn waarde laat.
Valkuilen zijn: de ander niet laten uitpraten, negatieve oordelen
uitspreken en voorbeelden uit eigen ervaring aanhalen.
Weinig verschil met leerlingfeedback
Thurlings concludeert dat gelijktijdige aanwezigheid (ook
online) van deelnemers een positieve invloed heeft op
feedbackprocessen. Ook vermoedt ze dat mondelinge feedback beter
werkt dan geschreven feedback. Dit moet overigens nog verder
onderzocht worden. Goede feedback van leraren onderling verschilt
niet veel van feedback van leraren aan leerlingen, al is de relatie
tussen leraren meer gelijkwaardig.
Tot slot concludeert ze dat de professionele ontwikkeling van
leraren versterkt wordt als scholen het leraren systematisch
mogelijk maken om elkaar feedback te geven. "Ga ermee aan de slag,
leraren. En scholen: geef daar ruimte en tijd voor. Het vraagt wat
investering maar levert wel veel op."