• A
  • A
  • Hightech ruimtevaart in gevaar

    - "Hoe dom kun je zijn?" FME-voorzitter Ineke Dezentjé luidt de noodklok. Nederland zaagt moedwillig de hightech-tak af waar ons land op zit. Bezuiniging op investeringen in Europese ruimtevaartprojecten gaat ons vooral heel veel geld kosten. "Wie slacht nou een kip met gouden eieren?"

    Op de site van haar werkgeversvereniging geeft Dezentjé een vlammende waarschuwing aan kabinet en Kamer over de penny wise, pound foolish aanpak van EL&I op dit terrein. Terwijl ons land grote bedragen verdient aan een toppositie in de geavanceerde ruimte-industrie en het 'Houston' van Europa binnen onze grenzen, zou het kabinet die positie fataal ondermijnen door de investeringen die in de EU zijn afgesproken te beknibbelen.  

    De belangen voor de Nederlandse industrie en vooral de hightech-positie van ons land zijn aanzienlijk. Europa is nummer 1 in de wereld als het gaat om aardobservaties, space science en commerciële lanceringen. Nederland heeft dit benut om ver voorop te gaan lopen bij de bouw van zonnecellen en raketontstekingsmechanismen. Tevens zijn het Nederlandse systemen die gebruikt worden om raketonderdelen te testen. Doordat aan deze systemen de allerhoogste technische kwaliteitseisen verbonden zijn, zijn de spin-off's ervan  systemen die rem- en airbagmechanismen van nieuwe auto's testen.

    Fout!

    Het betoog van de FME-voorzitster luidt daarom nu als volgt: "De ruimtevaartindustrie dreigt te verdwijnen uit Nederland. Nu hoor ik u denken: Nou en? Wat moet Nederland met ruimtevaart? Ik zeg u: veel, heel veel! We verdienen er geld aan.

    In Noordwijk bevindt zich het grootste ruimtevaartcentrum van Europa: ESTEC. Nederland heeft dat technologie- en onderzoekscentrum destijds 'binnengesleept' als een van de oprichters van de ESA, het Europese samenwerkingsverband op het gebied van ruimtevaartonderzoek en -industrie.

    In de - op zich begrijpelijke - bezuinigingsdrift, heeft het kabinet aangekondigd 'de  subsidie' voor ESA jaarlijks met 33 miljoen te gaan verlagen. Fout! Allereerst is het helemaal geen subsidie, maar contributie aan het Europese ruimtevaartprogramma.  Erger nog is dat het waarschijnlijke gevolg is dat ESTEC uit Nederland verdwijnt. En reken er maar op dat andere landen nu al klaar staan om dit geweldige centrum met open armen te ontvangen.

    Viervoudige opbrengst

    Hoe dom kun je zijn? Als je weet dat Nederland vorig jaar 84 miljoen heeft bijgedragen aan de Europese ruimtevaart en dat ESTEC maar liefst 354 miljoen euro aan inkomsten heeft binnengebracht, dan hebben we het over een opbrengst die ruim vier keer groter is dan de investering.

    Daar komt nog bij dat zowel de markten als de toepassingen voor de ruimtevaartindustrie blijven groeien. Er ligt voor ESTEC een wereld aan kansen op het gebied van commerciële toepassingen van nog meer innovaties, bijvoorbeeld van satelliet-data. Daar valt dus nog meer winst te behalen. Het verdwijnen van ESTEC zou bovendien een ramp zijn voor de kennisontwikkeling en innovatie van de Nederlandse hightech industrie.

    Stofkam of kip?

    Natuurlijk begrijp ik dat er - in de huidige economische en financiële situatie - met de stofkam door de begroting wordt gegaan om te kijken waarop kan worden bezuinigd. Minister Maxime Verhagen zei onlangs in de Tweede Kamer dat er keuzes moeten worden gemaakt en dat kiezen zowel winnen als verliezen is.

    Maar wie slacht nou een kip met gouden eieren? Daarom doe ik hierbij een dringend beroep op de minister van EL&I om op zijn begroting geld vrij te maken voor dit zo belangrijke ruimtevaartprogramma. Want investeren in ESA en ESTEC staat voor: kiezen = winnen."

    Miljarden in Noordwijk op het spel

    Al eerder dit voorjaar werd vanuit de industrie en de Kamer gewaarschuwd voor een onberaden kortetermijn beleid op dit terrein. De Kamerleden Afke Schaart (VVD), Ad Koppejan (CDA) Ronald van Vliet (PVV) en Kees Verhoeven (D66) waren de initiatiefnemers van het platform Spacepoort, dat dit ging agenderen. "Ik maak me erge zorgen over het imago dat Nederland nu in Europa heeft. Wij zijn een klein land, dat het niet van macht moet hebben. Het zou zonde zijn als wij hierdoor ESTEC verliezen." aldus Koppejan.

    Op hun bijeenkomst in Den haag zette oud-EZ-minister Laurens Jan Brinkhorst uiteen wat er op het spel staat. Het grootste ruimtevaartcentrum van de ESA staat niet voor niets in Nederland, in Noordwijk. Bij ESTEC werken 2700 medewerkers waaronder 600 Nederlanders. €2 miljard op een totaal budget van €4 miljard van ESA gaat naar het werk dat bij ESTEC wordt verricht. "Dat er in het regeerakkoord een halvering van subsidie aan ESA staat opgeschreven moet wel een typefout zijn, anders is het opgeschreven door iemand die niet wist waar hij het over had."