Het hoger onderwijs moet in dit verband ondernemerschap
stimuleren en onderzoek meer richten op maatschappelijke problemen.
Universiteiten hebben de opdracht zich actiever bemoeien met de
grote maatschappelijke kwesties van dit moment, aldus de
oud-minister in zijn inaugurele rede als hoogleraar 'International
economics of science, technology and higher education' aan 'zijn'
Universiteit Maastricht op 8 juni.
Innovatief leren denken
Europa kampt met een economische crisis en drastische
maatregelen zijn nodig om duurzame economische groei te realiseren
door versterking van de kenniseconomie. De kwaliteit van academisch
afgestudeerden dient te verbeteren, met meer aandacht voor de enorm
veranderende arbeidsmarkt.
In het academisch onderwijs blijven cognitieve ontwikkeling en
kennis van het vakgebied de hoogste prioriteit, maar er moet ook
aandacht komen voor ondernemerschap, werken in teams, mondelinge,
schriftelijke en digitale communicatievaardigheden,
oplossingsgericht en innovatief denken, leren werken in een
internationale omgeving en grotere jobmobiliteit.
Andere manier van werken
Dit vraagt een andere manier van werken door universiteiten.
Volgens Ritzen kunnen universiteiten deze veranderingen alleen
doorvoeren wanneer de verschillende Europese lidstaten van elkaar
willen leren. Daarvoor heeft hij de Foundation Empower European
Universities (EEU) opgericht, waarin correspondenten van alle 27
lidstaten deelnemen. De EEU verzamelt en analyseert data over de impact van hoger
onderwijsbeleid op de prestaties van universiteiten, gemeten aan de
hand van hun maatschappelijke bijdrage.
Bovendien is het nodig dat universiteiten op Europees niveau
gaan concurreren en één hoger onderwijsruimte vormen, waarbij
studenten op basis van goede informatie kunnen kiezen aan welke
Europese universiteit ze willen studeren. Onderzoek zou op Europees
niveau gefinancierd moeten worden, ter verhoging van de efficiëntie
en verlaging van de kosten die gemoeid zijn met selectie en
evaluatie. Tevens maakt dit specialisatie op een hoger
kwaliteitsniveau mogelijk.
Ook de sociale voorzieningen moeten op Europees niveau geregeld
worden. Dit vereist overigens een andere interpretatie van het
Europees beginsel van subsidiariteit. Ritzen erkent dat
universitair onderwijs en onderzoek beter op nationaal niveau
geimplementeerd kunnen worden, maar een Europees raamwerk is nodig
om de kwaliteit naar een hoger niveau te tillen.
Bekroond boek
Over het thema van zijn oratie schreef Ritzen in 2010-2011 ook
het boek 'A chance for European Universities'. Dit is recent
bekroond door de Academie van Wetenschappen in Korea als 'the
best international book of 2011'.
Ritzens analyse in zijn boek is gebruikelijk scherp "The present
position of Europe's universities is something like a bronze
Olympic medal: very well represented among the world's top 200
universities, but almost absent in the top 50." Meer over deze
prestigieuze Aziatische prijs en een pdf van dat boek leest u hier op ScienceGuide.