Willem van Valkenburg is E-Learning consultant aan de TU Delft.
Hij merkte dat een heel aantal termen door elkaar worden gebruikt,
zoals OER, OpenCourseWare, Open Courses (MOOCs), Open Education,
Online Distance Education en greep op zijn blog de gelegenheid aan om duidelijkheid in de
terminologie te scheppen.
Open Educational Resources (OER)
Deze term gaat over individuele leereenheden of leerobjecten. Er
zijn verschillende definities in omloop. Het SURF Trendrapport schreef hierover:
De definitie die anno 2011 wereldwijd het breedst wordt gedeeld,
en waarin rekening is gehouden met de licentieverschillen, kan als
volgt worden geformuleerd: "Open Educational Resources (OER) zijn
gedigitaliseerde leermaterialen die vrij toegankelijk zijn voor
gebruik door docenten en studenten, zonder dat daarvoor royalty's
of licentiegelden betaald hoeven te worden. De digitale
leermaterialen kunnen worden gedeeld via het internet of andere
digitale media. OER worden meestal, maar zeker niet uitsluitend,
gepubliceerd onder Creative Commons-licenties. Zowel de
oorspronkelijke eigenaren als de latere gebruikers van het
leermateriaal moeten een helder begrip hebben van de
licentievoorwaarden om te kunnen bepalen op welke manier de
leermaterialen mogen worden gedeeld en gemixt." (Vertaald uit:
West, P. en Victor, L. (2011), Background and action paper on
OER.)
Een kortere definitie luidt: "Open Educational Resources zijn
open leermaterialen die online beschikbaar zijn voor (her)gebruik.
Het kopiëren, bewerken en verspreiden van het materiaal is onder
voorwaarden toegestaan."
OpenCourseWare (OCW)
OpenCourseWare gaat om een complete cursus met allerlei
verschillende soorten materialen erin. De TU Delft neemt als
uitgangspunt de Blackboard-cursus van een vak en zet vervolgens al
het materiaal in de OpenCourseWare vak, zolang daar geen
restricties op zitten qua privacy, copyright, vertrouwelijkheid, en
wensen van docent. Belangrijk is dat de course beschikbaar is onder
een gratis en open licentie (bijv. Creative Commons).
Het OpenCourseWare Consortium gebruikt de volgende definitie:
An OpenCourseWare (OCW) is a free and open digital publication
of high quality college and university-level educational materials.
These materials are organized as courses, and often include course
planning materials and evaluation tools as well as thematic
content. OpenCourseWare are free and openly licensed,
accessible to anyone, anytime via the internet.
Belangrijk hierbij is dat een OpenCourseWare vak gaat om het
materiaal, dus je krijgt geen begeleiding en er is geen
mogelijkheid om een geaccrediteerde credit ervoor te halen. Wel kan
een course een volledig tentamen bevatten, maar dat zal je zelf
moeten nakijken.
Open Courses (OC)
Open Courses gaat een stap verder dan OpenCourseWare. Hierbij
krijg je niet alleen het materiaal, maar ook de mogelijkheid om het
vak echt te volgen. Dit betekent interactie met de docent(en) en
andere studenten. Bekende voorbeelden hiervan zijn de MOOCs, hoewel
deze niet allemaal voldoen aan de openheid die erbij hoort
(zie blog David Wiley). De courses van Coursera en Udacity maken niet gebruik van
materiaal dat is voorzien van een Open Licentie. MITx doet dat
nu gedeeltelijk al wel door het materiaal van MIT OCW te gebruiken.
Ze hebben toegezegd dat ze de volledige course beschikbaar gaan
maken met een Creative Commons-licentie.
Als je de cursus hebt volbracht krijg je vaak een certificaat. Sommigen cursussen geven alleen
een certificaat van deelname, anderen vermelden ook het
eindresultaat. Weer anderen gebruiken bijvoorbeeld 'badges' (PDF).
Open Education (OE)
Open Education is eigenlijk het gehele ecosysteem van OER, OCW
en OC. Het gaat om gratis en open toegankelijk materiaal en tools,
gratis en open virtuele communities om te leren, les te geven,
kennis uit te wisselen. Afhankelijk van het business model
kunnen bepaalde diensten aangeboden worden waarvoor je betaalt,
zoals certificeren of begeleiding.
Online (Distance) Education (ODE)
Hier gaat het over Online Distance Education, hoewel het in de
praktijk vaak Online Education wordt genoemd. Het betreft formeel
onderwijs, waarvoor je je moet inschrijven en waar je aan het eind
een diploma voor krijgt. Het bekende voorbeeld hiervan zijn de Open
Universiteiten en de commerciële tegenhangers zoals LOI en NCOI.
Recent heeft de TU Delft aangekondigd dat zij voor 3
masterprogramma's ook een Online variant gaan aanbieden.
Uitgangspunt is dat de student niet in de buurt (in NL) hoeft te
wonen om het onderwijs te volgen en uiteindelijk zijn diploma te
halen.
ODE gaat dus een stap verder dan OE doordat je er echt een
diploma mee kan halen. Open Education kan wel een onderdeel zijn
van het curriculum. Dus ze kunnen gebruiken van OER. Een mooi
voorbeeld hiervan is het OpenU-project bij de OU NL.
Vergelijking
Hieronder zijn de verschillende varianten van open onderwijs op
een aantal criteria vergeleken met elkaar. Deze tabel is gebaseerd
op tabel van Timo Kos.
|
|
TRADITIONEEL ONDERWIJS
|
OPEN COURSE WARE
|
OPEN EDUCATION
|
ONLINE EDUCATION
|
|
TOEGANKELIJKHEID
|
(hoog) collegegeld + eventueel selectie aan de poort
|
Open
(gratis en geen selectie)
|
Open
(gratis en geen selectie)
|
(hoog) collegegeld + eventueel selectie aan de poort
|
|
LESSEN
|
ja, vooral offline
|
ja, weblectures
|
ja, online open courses
|
ja, online courses (gesloten)
|
|
INTERACTIE MET STUDENTEN
|
ja, vooral offline
|
nee
|
ja, via online learning platform en social media
|
ja, via online learning platform en social media
|
|
INTERACTIE MET DOCENTEN
|
ja
|
nee
|
ja, via online learning platform en social media
|
ja, via online learning platform en social media
|
|
OEFENINGEN
|
ja
|
ja, maar statisch
|
ja, interactieve online toetsen of crowdsourced door
peer-learners
|
ja, zowel interactief, crowdsourced als door docent
nagekeken
|
|
TENTAMENS
|
ja
|
ja, maar statisch
|
ja, online
|
ja, zowel online als fysieke tentamens
|
|
DEADLINES
|
ja, op basis van jaarindeling
|
nee
|
ja, zowel in termijn (bepaalde periode) als in structuur van de
cursus (deadlines voor huiswerk)
|
ja, zowel in termijn (bepaalde periode) als in structuur van de
cursus (deadlines voor huiswerk)
|
|
CERTIFICATEN
|
ja(geaccrediteerd)
|
nee
|
ja (niet-geaccrediteerd)
|
ja(geaccrediteerd)
|
|
DIPLOMA
|
ja(geaccrediteerd)
|
nee
|
nee
|
ja(geaccrediteerd)
|