De kerngedachte van het programma, dat AWT-voorzitter en
LUMC-coryfee Bruijn heeft opgesteld is voor de onderwijssector de
volgende: "Om het onderwijs te verbeteren is niet altijd extra geld
of nieuwe regelgeving nodig. Het gaat om een
mentaliteitsverandering. Veel scholen presteren goed met de huidige
regels en middelen. De kwaliteit van de leraar en de organisatie
van de school zijn namelijk doorslaggevend voor de prestaties van
leerlingen en veel scholen en leraren presteren heel goed. Het is
dus vooral zaak om de zwak presterende scholen en leraren aan te
spreken en te stimuleren. Waarom zouden zij niet kunnen wat hun
collega's wel lukt?"
Structuuringreep
Opmerkelijk is de structuurwijziging
die de VVD voorstelt in het beroepsonderwijs. Een ingreep waar een
van Kemendade zich niet voor zou hebben geschaamd: "De VVD wil de
niveaus 1 en 2 van VMBO en MBO samenvoegen tot één integrale
opleiding. Dit sluit veel meer aan bij de vaardigheden van de
leerlingen en voorkomt schooluitval."
Tegelijk wil men schaalvergroting
ontmoedigen en kleinschalige aanpak financieel aanmoedigen. Dat dit
in krimpgebieden wel heel moeilijk zal lukken erkent het programma
echter ook.
Extra voor fundamenteel en
Europees onderzoek
"Nederland komt niet alleen sterker
uit de crisis door de overheidsfinanciën op orde te brengen, er
moet ook worden geïnvesteerd in ons toekomstig groeivermogen,"
zeggen Rutte en Bruijn nu Van Rompuy en Merkel na. "Nieuwe
inzichten en wetenschappelijke doorbraken versterken ons groei- en
concurrentievermogen en dragen oplossingen aan voor
maatschappelijke vragen en uitdagingen. De VVD investeert daarom
naast de topsectoren extra in fundamenteel onderzoek."
Bruijns krachtige pro-Europese visie
klinkt ook hier weer door in de teksten: "Nederland is succesvol in
de Europese wetenschappelijke samenwerking, voor iedere euro
komt er bijna anderhalve euro terug. Dat komt omdat
Nederlandse onderzoekers prima mee kunnen in de op excellentie
gebaseerde Europese competitie. Europa vraagt van de
subsidieontvangers dat ze er zelf ook geld bijleggen. Daarnaast zet
de VVD in op een verschuiving van fondsen binnen het Meerjarig
Financieel Kader van de EU naar onderzoek en innovatie."
Eind
aan langstudeerboete
Zoals ScienceGuide weken
geleden al kon melden, stapt de VVD af van de langstudeerboete.
"Studeren is niet alleen een recht, het is ook een voorrecht. De
overheid investeert fors in studenten. Dat is terecht, maar daar
mogen we als samenleving wel wat voor terug vragen."
"Dit kan door de studiefinanciering te
vervangen door een sociaal leenstelsel. De opbrengsten daarvan
worden geïnvesteerd in de kwaliteit van het hoger onderwijs. Als
het sociaal leenstelsel volledig is ingevoerd kan de
bijverdiengrens verdwijnen én de langstudeerregeling opgeheven
worden." Het sociaal leenstelsel wordt nu dus gebracht als een
terechte lastenverzwaring op hoger opgeleiden, die zo aan 'giving
back' aan het collectief kunnen doen. een opvallende gedachte in
het licht van de gebruikelijke VVD-opvattingen.
Bekostiging HO
doorzetten
De financiering van het HBO en WO moet
nog meer gericht worden op het aanjagen van kwalitatieve
diversiteit binnen instellingen. Zijlstra's beleid moet worden
geintensiveerd. En de vouchers in de deeltijd zijn nu vast
onderdeel van het liberale beleid.
Kwaliteitssturing "kan allereerst door
de financiering van deze instellingen aan te passen. Het geld dat
instellingen van de overheid krijgen moet niet enkel gebaseerd zijn
op het aantal studenten maar ook op de geleverde kwaliteit. De
maatregelen die de afgelopen periode op dit gebied zijn genomen
willen we voortzetten en uitbreiden."
"Om hogescholen en universiteiten meer
mogelijkheden te geven kwaliteit te bieden kunnen zij aankomende
studenten selecteren (selectie aan de poort). Hogescholen en
universiteiten moeten de ruimte krijgen om speciale opleidingen aan
te bieden voor de echte toppers. Voor deze opleidingen zijn
instellingen vrij zelf de hoogte van het collegegeld te
bepalen."