Zebravinken gebruiken hun linker hersenhelft bij het leren van
hun lied. Net zoals kinderen hun linker hersenhelft gebruiken bij
het leren praten. Dit blijkt uit onderzoek van Sanne Moorman en
collega's aan de Universiteit Utrecht. Zij publiceren hun
resultaten in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift
Proceedings of the National Academy of Sciences of the United
States of America.
Eerst een brabbelfase
Het imiteren en oefenen door zowel jonge zebravinken
als mensenbaby's gaat gepaard met een brabbelfase. Sanne
Moorman vertelt over haar belevenissen daarmee: "Een jonge
zebravink probeert het lied van de vader na te doen, maar dat gaat
in het begin niet vlekkeloos."
Moorman en haar collega's hebben nu nog een overeenkomst
gevonden: "Laat jonge zebravinken het lied van hun vader horen, en
het blijkt dat de linker hersenhelft van de vogels dominant is. Bij
het horen van een onbekende zebravink blijft die dominantie van de
linker hersenhelft achterwege."
Dominante hersenhelft
Dit is analoog aan de dominantie van de linker hersenhelft bij
baby's van een paar maanden oud die de spraak van de moeder
waarnemen. Eerder Utrechts onderzoek heeft al aangetoond dat er bij
zebravinken vergelijkbare hersengebieden belangrijk zijn voor zang
produceren en herkennen. Nu blijkt dat de parallel nog verder gaat
dan dat, omdat ook bij zebravinken de linker hersenhelft dominant
is.
Het is nog niet duidelijk waarom taal vooral in de linker
hersenhelft wordt verwerkt. "Maar naar aanleiding van de resultaten
bij zebravinken denken we dat deze hersenhelft belangrijk is voor
het geheugenproces van taal/zang."
Lessen voor spraakstoornissen?
Hoe dat precies zit, moet nog onderzocht worden. Door de
parallel in het aanleren van spraak of zang, hopen de
wetenschappers in de toekomst te onderzoeken hoe bijvoorbeeld
spraakstoornissen ontstaan en behandeld kunnen worden.
Het artikel van Moorman en haar collega's is gisteren online
verschenen op de website van PNAS. En u kunt ook nog
meezingen met de kleine zebravinken! Op de website van de UU-faculteit zijntwee
geluidsfragmenten te beluisteren: een fragment van het lied van
Vader Vink, en een fragment waarin de imitatie van de jonge
zebravink te horen is.