De CDA-lijsttrekker zegt tegen ScienceGuide dat het
kabinet zich naar deze lijn moet voegen, en dat ook voor de
ochtend van 13 september. "De Kamer is eerst aan zet, zei
Halbe Zijlstra. Welnu daar wil een meerderheid af van de perikelen
rond de langstudeerboete. Die gehate boete, om Mark Rutte aan te
halen. We moeten niet dit jaar nog allerlei gedoe hebben alvorens
hem weer op nonactief te zetten. OCW moet dus een voorstel doen dat
daarvoor zorgt. Een demissionaire staatssecretaris heeft in zo'n
geval de Kamer te volgen."
Met uw voorzet in het Utrechtse debat heeft u de discussie
hierover eigenlijk in een keer afgerond. Wat is de motivatie
hiervoor eigenlijk?
Die vraag naar de toekomst moet centraal komen, niet voortdurend
gedoe over zo'n instrument dat zoveel haken en ogen bleek te
bezitten, ook in de feitelijke uitvoering door OCW. Ik wil er
vooral op inzetten om met andere partijen te voorkomen dat zo'n
leenstelsel er gaat komen, dat alles behalve sociaal is. Taboes
moet je dan loslaten."
Waarom is dat punt zo cruciaal voor u geworden?
Nu hebben we een basisbeurs die een gift wordt als de student
presteert. Haal je je bul, dan zeggen we 'gefeliciteerd!' Straks
wordt dat 'mooi zo, begin meteen maar met betalen nu'. De student
van straks heeft dus én een diploma én €14.000 schuld te verwerken,
nog los van wat veel studenten nu al aan schuld hebben moeten
opbouwen.
Wat voor prikkel, voor impuls is dat nu voor talent en inzet?
Niet een om eruit te halen wat er in je zit. Schuldopbouw betekent
dat de student bij elke extra kans of verdere verdieping van z'n
kennis moet gaan zitten rekenen. Hoeveel gaat me deze kans straks
per maand aan extra last opleveren? Niemand wil risico's lopen
zoiets niet te kunnen overzien en ineens te veel te moeten
ophoesten. Zo haal je bij mensen nou juist niet het beste er
uit.
Uw PvdA-collega Samsom ziet hier vooral veel mogelijkheden
voor jong talent en het is ook veel eerlijker. Alleen
veelverdieners hoeven immers flink terug te betalen, zo betoogde
hij op het plein in Utrecht.
Dat is echt een denkfout. Je verdient meteen na je studie echt
niet zoveel, hoor. Wat noemt Samsom eigenlijk een topfunctie of een
hoog inkomen? Dat wil dan nu wel weten als hij over het
terugbetaalregime van zijn sociaal leenstelsel praat.
Daar komt nog iets bij. Net afgestudeerde jongeren beginnen in
allerlei opzichten een nieuw bestaan. Je bent student af. Een
eerste baan, ze willen misschien een gezin stichten, hebben een dak
boven hun hoofd nodig. Ze hebben dus vaak een hoop nieuwe kosten en
lasten bij een nog bescheiden startsalaris. Het is helemaal niet
productief juist zulke jonge mensen en gezinnen met honderden
euro's per maand extra aan te slaan.