• A
  • A
  • Schavan doet stap terug

    - Een belangrijk signaal klinkt voor het Duitse kennisbeleid. Een nieuwe minister is in aantocht. Merkels vertrouweling, onderwijsminister Annette Schavan, stapt uit de partijtop van hun beider CDU. Wat betekent dit?

    Schavan is de langstzittende vicevoorzitter van de grote christendemocratische regeringspartij. Zij vertegenwoordigt in het presidium drie belangrijke sectoren van haar achterban: gelovige katholieken, vrouwen boven de 40 en de welvarende, ledenrijke deelstaat Baden Württemberg. Haar vertrek na 14 jaar in die positie heeft dan ook alles te maken met wat daar gebeurd is. "All politics is local", zei Tip O'Neill al.

    Opschoning en verversing

    De Badense CDU is na ruim 50 jaar ononderbroken politieke heerschappij oppositie geworden en in een schandaal verzonken. Schavan behoorde binnen de deelstaat tot de kritische groep tegen de nu geblameerde oude partijtop. Om te saneren, heeft Merkel besloten de zware presidiumpost aan een jongere vicevoorzitter van de partij uit een succesvollere, 'schone' deelstaat te gunnen. Schavan zal wel parlementslid blijven na de Bondsdagverkiezingen van 2013 en als geestverwant en vriendin van de Kanzlerin een grote rol blijven spelen.

    Haar ministerschap zou dan na 8 jaar zeer effectief bewind en investeringsbeleid waarschijnlijk wel aflopen in het kader van de verversing en verjonging die Merkel in de CDU doorvoert. Ongetwijfeld zal Schavan een zeer prestigieuze functie toekomen, als Merkel opnieuw Kanzlerin wordt, Bijna was zij in 2009 al voorzitter van de machtige Konrad Adenauer Stiftung geworden, bijvoorbeeld.

    Ultieme rol?

    Wellicht krijgt zij de ultieme historische rol. Merkel heeft namelijk alles behalve geluk gehad met de Bondspresidenten die zij uit eigen kring naar voren schoof en liet kiezen. Twee heeft zij achtereen voortijdig moeten laten vertrekken na vreemde perikelen. De huidige inval-president Gauck is geen partijgenoot en voorbij de 70. Zou de CDU na zijn termijn in 2015 opnieuw die post willen claimen, dan zijn een safe pair of hands tenminste noodzakelijk. En Merkel zou best wel eens de geschiedenis in willen gaan als de vrouw die het eerste vrouwelijke staatshoofd mogelijk maakte, haar vriendin en steunpilaar Annette Schavan.

    Moet deze nog een lastige klip omzeilen. Geruchten en een onderzoek naar haar proefschrift. Zou zij in de jaren zeventig verkeerd geciteerd hebben? Het is sinds de roemruchte Zu Guttenberg affaire in Duitsland hypergevoelig en Schavan wacht een commissie van haar alma mater dan ook sereen af.