Bron, promovendus bij het Intelligent Systems Lab (ISLA) van de
UvA stelt dat onderzoekers van bepaald materiaal vaak wel weten dat
het in het archief zit en hoe het er uit te halen is. Toch komen in
het merendeel van de gevallen onderzoekers met onderzoeksvragen
naar het archief en moeten zij eerst op zoek gaan naar geschikt
materiaal en dus het archief verkennen.
Andere terminologie
Grootste probleem vormt het opstellen van de zoekvraag. Als
archivarissen een andere terminologie hanteren dan de onderzoekers
in hun onderzoek gebruiken, wordt vaak niet het gewenste resultaat
geboekt bij de zoekmachine.
Een tweede probleem ontstaat op het moment dat er wel materiaal
is gevonden. Onderzoekers hebben immers geen mogelijkheid om vast
te stellen of zij al het relevante materiaal verzameld hebben of
dat er ergens nog iets interessants te vinden is waar zij op dat
moment nog geen weet van hebben.
Om deze problemen aan te pakken heeft Bron samen met collega's
binnen ISLA, het Centre for Television in Transition van de
Universiteit Utrecht en Beeld & Geluid een exploratieve
interface ontwikkeld, MeRDES genaamd (voluit: Media Researchers'
Data Exploration Suite). Hiermee kunnen uitkomsten van
verschillende zoekopdrachten in rijke archieven zoals dat van Beeld
& Geluid met elkaar vergeleken worden.
Termen vergelijken
Door het aantal programma's dat voor ieder van de zoekopdrachten
relevant is te visualiseren, krijgen onderzoekers een indruk van de
hoeveelheid informatie die omtrent verschillende aspecten van een
onderwerp beschikbaar is. Op deze manier kan bijvoorbeeld de
opkomst van het gebruik van de term 'migrant' in archiefmateriaal
vergeleken worden met het gebruik van de term 'vreemdeling'.
De hoeveelheid beschikbaar materiaal over een onderwerp en hoe
het zich verhoudt tot andere onderwerpen kunnen een grote invloed
hebben op de aanpak van het onderzoek en de uiteindelijke vragen
die kunnen worden beantwoord.
Om de interface te testen hebben Marc Bron en postdoc Jasmijn
Van Gorp (UU) een gebruikersstudie uitgevoerd met 40
mediawetenschappers. Bron presenteert de uitkomsten van hun
onderzoek binnenkort op de internationale conferentie van de
Special Interest Group on Information Retrieval (SIGIR) die van 12
tot 16 augustus in Portland (OR) plaatsvindt.
Een demo van de interface is hier beschikbaar