Onderzoek van de
Utrechtse faculteit Geowetenschappen en McGill in Canada
hiernaar wordt deze week gepubliceerd in Nature.
De onderzoekers ontwikkelden een nieuwe methode om de balans tussen
grondwatergebruik en grondwateraanvulling in een gebied uit te
drukken.
Zij noemen dit de
'grondwatervoetafdruk'. Dit is het landoppervlak dat nodig is om
grondwateronttrekking in een gebied in balans te brengen met de
aanvulling door regen, waarbij er ook nog voldoende rivierafvoer
overblijft om ecosystemen levensvatbaar te houden.
Gevaar voor Azië
en Noord-Amerika
"Met deze
grondwatervoetafdruk kunnen wij nu wereldwijd per regio zien of
grondwater op een duurzame manier wordt gebruikt, of dat er
uitputting ontstaat", zegt geowetenschapper Marc
Bierkens, de leider van het Utrechtse team. "Wordt de
grondwatervoetafdruk groter dan één, dan is er sprake van
niet-duurzame onttrekking."
"De wereldwijde grondwatervoetafdruk is meer dan 3,5 keer zo
groot dan alle grondwaterrijke gebieden in de wereld", zegt
Yoshihide Wada, een van de Utrechtse auteurs. "Toch heeft 80% van
de grondwaterrijke gebieden een duurzame grondwatervoetafdruk - dat
wil zeggen: kleiner dan 1. Dit betekent dat in de overige 20% de
grondwatervoorraad zwaar uitgeput wordt. Op termijn vormt dit een
bedreiging voor de bestaanszekerheid van 1,7 miljard mensen die nu
in deze gebieden - vooral in Azië en Noord-Amerika - wonen." Dat in
deze gebieden toch zoveel grondwater onttrokken kan worden, komt
omdat de voorraad al lang geleden is opgebouwd.
Zorgen voor beter beheer
De onderzoekers hebben met de grondwatervoetafdruk de regionale
verschillen in duurzaam grondwatergebruik inzichtelijk gemaakt.
Hierdoor kunnen beleidsmakers en overheden zien waar de landbouw
het grondwater uitput en waar nog grondwater gebruikt kan worden om
de landbouwproductie te verhogen. Op deze manier kan grondwater
beter beheerd worden.
"Zo is het mogelijk om de productie te verplaatsen naar
aangrenzende gebieden die nog voldoende grondwater hebben, of de
balans te wijzigen door grondwateronttrekking te verminderen of de
grondwateraanvulling op te voeren", aldus geo-onderzoeker Rens van
Beek. "Dankzij onze 'grondwatervoetafdruk' kan worden nagegaan of
landbouwactiviteiten in een land verduurzaamd kunnen worden."