Het gat is geen €400 miljoen. Als er al een gat is, dan is het
zo'n €75 miljoen, niet structureel maar incidenteel. En Zijlstra
heeft ook de oplossing zelf al voorhanden. Sterker nog, met SGP
heeft hij die zelf vorig jaar al tot stand gebracht.
Hoe groot is het gat?
"De gehate langstudeerboete" - aldus Mark Rutte - krijgt DUO van
OCW niet correct uitgevoerd, zo erkent men zelf. Toch zet Zijlstra
met veel misbaar zijn hakken in het zand en schildert financiële
rampspoed als de boete niet doorgaat. Hoe zit het nu echt?
De langstudeerboete levert zo'n €360 miljoen op, dat schat OCW
in. De helft daarvan is al binnen: €180 miljoen is gewoon gekort op
HBO en WO instellingen. Dat moest nadat de Raad van State de kachel
had aangemaakt met de kortingsmethodiek die Zijlstra had
voorgesteld. De trage student zou dus zo'n €180 miljoen moeten
ophoesten en dat wil de Kamer nu stoppen. Het gat is dus €180
miljoen.
Welk gat eigenlijk?
Maar ook dat klopt niet. De Kamer wil immers deze boete direct
na 12 september vervangen en in het regeerakkoord een completere
dekking aanbrengen voor de gelden die via 'Van Vught' naar het HO
zouden gaan. Dat weet Zijlstra, dat wil ook Rutte.
Het gat is dus geen €180 miljoen in 2013 maar nul euro. Het
enige gat is de ingeschatte opbrengst tussen 1 september 2012 en 1
januari 2013, €75 miljoen, eenmalig, incidenteel. Dat is zeer
eenvoudig op te vangen: door een eenmalige betaling van -
bijvoorbeeld - prijscompensaties aan HO-instellingen technisch te
verplaatsen van 31 december naar 2 januari. Iedereen in Den Haag
weet dat en doet dat in ongeveer elke begroting. De HBO-raad meldt
overigens dat het lopende bedrag bij zo'n
prijscompensatieoverboeking van OCW zo'n €42 mln is. Zou men dit
soort stap op deze wijze zetten, reduceert dit het probleem tot
bijna niets.
Nog één jaar op nul
Kan de Kamer Zijlstra dwingen nu al voor 1 september de boete op
schorten? Ja dus, als de dekking het probleem zou zijn. En ja, want
technisch is het simpel. Nu al staat de boete sinds een jaar op nul
€0, dankzij een amendement van de SGP. Zo stelde zij de invoering
een jaar uit.
Zijlstra moet de werking van dat amendement met een jaar
verlengen en 'that's it'. De Kamer zal dit zo nodig met spoed
bevestigen en "de gehate langstudeerboete" van Rutte wordt niet
langer doorgedrukt door zijn bewindsman, partijgenoot en beoogd
fractieleider.