Eén op de vijf Nederlanders heeft of krijgt te maken met een of
andere vorm van chronische pijn. Lichamelijke chronische pijn die
in eerste instantie ook lichamelijk wordt bestreden met
pijnstillers. Daarvan gaan bepaalde mensen steeds meer en zwaardere
varianten slikken, vooral in stedelijke gebieden, concluderen
Maastrichtse onderzoekers onder leiding van psychiater dr. Carsten
Leue onlangs in de British Medical Journal.
Steeds zwaarder medicijn helpt vaak niet
Deze 'escalatie van medicijngebruik' leidt tot een medicatie
tolerantie met als gevolg pijntoename, terwijl de oorzaak van
chronische pijn niet voldoende wordt aangepakt. Hij pleit daarom
voor een integrale aanpak van chronische pijn, waarbij ook oog is
voor bijkomende psychische problematiek.
Leue en zijn collega-onderzoekers analyseerden pijnmedicatie bij
Nederlandse patiënten met chronisch gebruik van pijnstillers.
Daarin ontdekten ze voor het eerst een duidelijk verband tussen
chronische pijnpatiënten in stedelijke omgevingen en het toenemend
gebruik van sterke en zeer sterke pijnstillers, met vaak
verandering van gedrag en stemming als gevolg.
"Het gebruik van steeds zwaardere middelen helpt vaak niet. Het
leidt niet alleen eerder tot een verergering van de pijnklachten,
maar ook tot meer bijwerkingen en negatieve gevolgen als
gedragsproblemen, verslaving of zelf verkeersongelukken."
Waar zit de pijn nu echt?
Chronische pijn staat in veel gevallen gelijk aan lichamelijke
pijn. Die laatste ervaart de patiënt wel als zodanig, wat echter
niet automatisch betekent dat er ook altijd een lichamelijke
oorzaak voor is aan te wijzen.
Een pijnbehandelaar zou dan ook voor een 'integrale benadering'
moeten kiezen, zoals Leue dat noemt. De medicus dient niet alleen
naar de lichamelijke pijn van zijn patiënt te kijken, maar ook te
onderzoeken of onder deze pijn geestelijke nood schuilgaat. "Deze
aanpak kan onnodige en riskante, kostbare chirurgische ingrepen
besparen. Rugpatiënten met een depressie of stressstoornis worden
vaker geopereerd dan patiënten die geestelijk stabiel zijn.
Operaties die nogal eens gedoemd zijn te mislukken en daarom met
een officiële medische naam zijn getooid: failed back surgery
syndrome".
Kwart besparing op kosten
Leue is er van overtuigd dat de gezondheidszorg met zo'n
'integrale benadering' een veel geld kan besparen: "De patiënt
merkt dat deze aanpak werkt, volgt daarom trouw zijn therapie en
zal niet allerlei andere zorgverleners blijven aflopen om zijn
probleem te laten verhelpen."
"We hebben inmiddels een nog niet gepubliceerde studie gedaan
onder iets meer dan 150 patiënten met onvoldoende verklaarde
klachten, waaronder pijn. Wat blijkt? De zorg kan jaarlijks een
kwart per patiënt aan kosten besparen door diens psychologische of
psychiatrische klachten in de diagnose en behandeling mee te
nemen."