• A
  • A
  • Leraar als kritische vriend

    - De lerarenagenda van OCW is met veel actie van start gegaan, maar voor concreet succes is het nog te vroeg. De eerste evaluatie laat zien dat het Lerarenregister dreigt te mislukken. De doelstelling daarvan wordt bij lange na niet gehaald.

    In de voortgangsrapportage schrijven minister Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker dat de resultaten nog niet zichtbaar zijn. “Na één jaar zijn nog geen meetbare resultaten bij leerlingen op landelijk niveau zichtbaar. Dat kan ook niet. Verandering van organisaties kost tijd en samenwerking moet opgebouwd worden, voordat het zijn vruchten afwerpt. Ook gaat er tijd overheen voordat kwaliteitsverbeteringen van opleidingen zichtbaar worden in de kwaliteit van het onderwijs van de scholen vanwege de duur van de opleidingen.”

    Geld voor geesteswetenschappen

    Wel zijn er belangrijke stappen gezet schrijven de bewindslieden, zo wordt er werk gemaakt om de academische lerarenopleidingen aantrekkelijker te maken en te verbeteren. “In het hoger onderwijs gaat het Regieorgaan Geesteswetenschappen van start met het actieplan ‘Meer goedopgeleide leraren in de schooltalen’ om te bevorderen dat er meer en goede leraren in de schooltalen door universiteiten zullen worden opgeleid. In het actieplan worden de verwachte tekorten voor eerstegraads bevoegde leraren in de schooltalen in kaart gebracht en via een drietal actielijnen bestreden. Ook voor de uitvoering van dit plan zijn additionele middelen beschikbaar gesteld.”

    Dat er wat moet gebeuren aan de aantrekkelijkheid van academische lerarenopleiding blijkt ook wel uit de studententevredenheid, die gemiddeld laag is. “De studenten van lerarenopleidingen zijn de afgelopen jaren gemiddeld minder tevreden geweest met hun opleiding dan studenten in de rest van het hoger onderwijs. De tevredenheid was het minst onder studenten aan de universitaire lerarenopleidingen. Wel zien we dat de tevredenheid voorzichtig een beetje toeneemt, maar toch nog altijd onder het landelijk gemiddelde blijft. De VSNU stelt in haar actieplan ‘Lerarenagenda van de Nederlandse universiteiten’ het komende proces van visitatie en accreditatie aan te grijpen om – indien nodig – verbeteringen bij de ulo’s door te voeren.”

    Ook het masteraanbod voor leraren moet verbeterd worden, omdat dit onvoldoende aansluit aan de behoefte van scholen. “Verder blijkt uit onderzoek dat het huidige aanbod aan masteropleidingen qua inhoud en vorm onvoldoende aansluit op de behoefte van leraren, met name in het po en mbo.  Het aanbod is te beperkt. Het is daarom goed dat de gezamenlijke sectorraden hebben afgesproken te bezien of het masteraanbod voor zittende leraren aansluit op de wensen en behoeften van de scholen.”

    Nog geen 10%

    Het Lerarenregister slaagt er niet in om de afgesproken doelstellingen te halen. “Het aantal leraren dat zich heeft gemeld in het register neemt langzaam toe. Tot en met juli 2014 hebben ruim 19.000 leraren zich aangemeld voor het huidige vrijwillige Lerarenregister. Dat waren er in juli 2013 ruim 8.600. De groei is naar verwachting te beperkt om de doelstelling uit het Nationaal Onderwijsakkoord - 40% van de leraren is in 2015 geregistreerd – te halen.” Het aantal van 19.000 houdt in dat op dit moment nog geen 10% van de doelgroep heeft laten registeren.

    Staatssecretaris Dekker voorzag deze dreigende mislukking reeds, die leidde tot een scherpe botsing met de Onderwijscoöperatie en de aankondiging dat registratie bij wet verplicht zal worden. De bewindslieden noteren nu dat zij op dit punt hun zin hebben doorgezet.

    “Wij zijn daarom zeer verheugd dat we met de Onderwijscoöperatie, de PO-Raad, de VO-raad en de MBO Raad overeenstemming hebben bereikt over de wettelijke inrichting van het register vanaf 2017. Dit zorgt ervoor dat we gezamenlijk de schouders eronder kunnen zetten om van het register een krachtig kwaliteitsinstrument te maken waarover alle geregistreerde leraren zeggenschap hebben. Daarvoor werken we de komende maanden voortvarend samen met de Onderwijscoöperatie aan de verdere uitwerking van het register. Goede communicatie over het register is essentieel. De Onderwijscoöperatie heeft daarbij het voortouw.” 

    Daarom wil Sander Dekker dit register ook verplichten en komt in de zomer van 2015 met wetgeving hiervoor. “Voor de inrichting van het lerarenregister nemen we het BIG-model in de zorg als voorbeeld. Voor de registratie- en bijscholingsplicht is wetgeving nodig. Het wetsvoorstel zal uw Kamer in de zomer van 2015 ontvangen.”

    Kritische vrienden

    Het ministerie heeft een groep van kritische vrienden om zich heen verzameld zij gaan kijken of de inspanningen wel tot de juiste effecten zullen leiden. “Bij de ontwikkelingen die we in gang zetten willen we graag dat er kritisch wordt meegekeken of alle inspanningen wel tot de juiste effecten leiden."

    "Dat doen we onder andere met de regiegroep van mensen uit de dagelijkse praktijk van het onderwijs, die we in de Lerarenagenda hebben aangekondigd. Zij zijn onze groep van ‘kritische vrienden’ geworden. Zij houden ons scherp.”