• A
  • A
  • Werkcolleges indelen op leerprestatie

    - In het hoger onderwijs werkcolleges indelen naar leerprestatie levert een leerwinst op van 36%. In tegenstelling tot de andere onderwijssectoren hebben meisjes in het hoger onderwijs geen positief effect op de leerprestaties in het hoger onderwijs, zo blijkt uit een studie van het CPB.

    Vandaag presenteerde het CPB het rapport ‘Kansrijk onderwijsbeleid.’ Hoewel een groot deel van het rapport over het PO en VO gaat, is er ook een deel gewijd aan het hoger onderwijs. De bevindingen in het rapport zijn mede gebaseerd op literatuurstudies. Uit deze Nederlandse studies blijkt dat het indelen van werkgroepen op onderwijsprestaties leerwinst oplevert.  Op de basisschool parallelklassen indelen naar leerprestatie levert een leerwinst op van 40% van een onderwijsniveau. In het hoger onderwijs werkcolleges indelen naar leerprestatie levert een leerwinst op van 36% van een onderwijsniveau. Ook is er in het hoger onderwijs onderzoek gedaan naar sekse-gescheiden onderwijs. Vrouwen in volledig vrouwelijke studiegroepen bleken 5% betere studieresultaten te halen. Voor mannen maakte de sekse-indeling geen verschil, zo meldt het CPB.

    Geen effecten vinden

    Meer vrouwen in een werkcollege heeft geen invloed op de studieresultaten op de universiteit, blijkt uit een studie van Oosterbeek en Van Ewijk uit Nederland. Ze vinden dat een hoger percentage vrouwen niet leidt tot betere leerprestaties. Als reden waarom zij geen effecten vinden, geven zij aan dat interacties tussen mannen en vrouwen verschillend zijn voor verschillende leeftijdsgroepen. Zij laten zien dat de aanwezigheid van meer mannen niet leidt tot meer ontwrichtend gedrag in de werkgroep, zoals dat wel (mogelijk) het geval is in klassen in het basis- en voortgezet onderwijs.

    Ook noteert het CPB dat er geen betrouwbaar bewijs voorhanden is voor de effectiviteit van de digitalisering van lesmethoden (MOOCs etc.) en nieuwe onderwijsvormen die interactieve computerondersteunde lessen combineren met traditioneel face-to-face-onderwijs (blended learning), zoals flipping the classroom waarin studenten thuis lesvideo’s voorbereiden en in de collegezaal onder begeleiding actief problemen oplossen.

    Geen actuele beleidsdiscussie

    Hoewel blijkt dat het net iets anders dan gebruikelijk indelen van studenten leerwinst kan opleveren, is dit geen onderwerp dat de actuele beleidsdiscussie beheerst. Actuele beleidsthema’s in het hoger onderwijs die leerwinsten beïnvloeden, zijn o.a. studie-uitval, studiekeuze, de aansluiting tussen hoger onderwijs en de arbeidsmarkt, en meer invloed van studenten en docenten op het onderwijs.

    Een deel van de Nederlandse studies in het hoger onderwijs en op de universiteit trekt zoveel studenten, dat er meer dan één studiegroep of werkcollegegroep gevormd wordt. De studenten worden normaliter op basis van een irrelevant criterium over deze studiegroepen verdeeld, bijvoorbeeld op basis van inschrijvingsmoment of achternaam.

    Ook op de Nederlandse universiteit zorgen homogene groepen voor hogere leerprestaties dan heterogene groepen, blijkt uit de studie van Booij e.a. (2015). De leerprestaties van gemiddelde en ondergemiddelde studenten stijgen door een homogene groepsindeling. Voor de leerprestaties van bovengemiddelde studenten maakt het niet uit of zij in een gemengde groep of in een groep met alleen bovengemiddelde studenten zijn ingedeeld.

    Bij Keltisch niet mogelijk

    Studenten indelen naar leerprestatie zonder het aantal benodigde docenten te verhogen is in het hoger onderwijs mogelijk door alleen parallelstudiegroepen in te delen naar onderwijsprestatie. Afhankelijk van de omvang van de studierichting zal het wel of niet mogelijk zijn om studiegroepen of werkcolleges in te delen naar leerprestaties. Bij grote studierichtingen, zoals rechten of economie zal het gemakkelijk zijn, bij kleine studierichtingen, zoals Portugees of Keltisch zal dat niet mogelijk zijn.

    De overheid heeft bij deze maatregel beperkt de mogelijkheid een actieve rol in te nemen volgens het CPB. Meest voor de hand ligt dat ze hogeronderwijsinstellingen stimuleert deze maatregel te nemen door onderwijsinstellingen te informeren. Daarnaast is het mogelijk onderwijsinstellingen wettelijk te verplichten parallelklassen in te delen naar leerprestatie.

    Wat is leerwinst?

    Leerlingen en studenten in het onderwijs verhogen voortdurend hun vaardigheden. Maatregelen zoals steunlessen verhogen hun vaardigheden extra. Deze extra verhoging heet leerwinst. Leerwinst wordt in deze samenvatting uitgedrukt in onderwijsniveau. Qua omvang: als een maatregel leerwinst oplevert van één onderwijsniveau, betekent dit dat leerlingen die eerder rekenden op vmbo-t-niveau, dankzij de maatregel rekenen op havo-niveau. Een leerwinst van 50% betekent dus een extra vaardigheidsverhoging van een half onderwijsniveau.