• A
  • A
  • De vergeten route naar het leraarschap

    (foto: Stuartpilbrow)

    (foto: Stuartpilbrow)

    - “In het zoeken naar oplossingen voor het verwachte lerarentekort en het creëren van meer diversiteit in basisschoolteams vergeet OCW de deeltijdopleiding.” Dat stellen vijf coördinatoren deeltijd van Fontys, Marnix Academie, Hogeschool De Kempel, Thomas More Hogeschool en VIAA Hogeschool.

    Op 24 februari presenteerden minister Bussemaker en staatsecretaris Dekker een plan van aanpak om het verwachte lerarentekort aan te pakken. Vijf oplossingsrichtingen zijn volgens hen denkbaar. Op de eerste drie gaan we graag in. Wat ons namelijk opvalt is dat bij deze oplossingsrichtingen een perspectief wordt vergeten: het perspectief van leraren die via een deeltijdopleiding het beroep instromen. 

    Zoek de diversiteit in de deeltijd 

    Neem oplossingsrichting 1: verhogen van in-, door-, en uitstroom van de lerarenopleidingen. Daar staat “in de pabo is de instroom gehalveerd van ruim 8000 studenten in 2006 naar 4000 studenten in 2016”. Dat klopt, als je naar de instroom van de voltijdse opleidingen kijkt. Kijk je echter naar de instroom van de deeltijdopleidingen, dan moet je concluderen dat deze instroom gegroeid is. 

    Vervolgens wordt ingegaan op de diversiteit van de instroom. “Voor het PO is het van belang om in te zetten op het vergroten van de instroom van mannen, vwo-ers en studenten met een migrantenachtergrond.” Wat jammer genoeg vergeten wordt is dat leraren in het basisonderwijs veelal dezelfde vooropleiding hebben, de pabo. De meesten zijn nooit weggeweest uit het onderwijs. Na de basisschool volgde de middelbare school, de Pabo en daarna een carrière voor de klas. 

    Als je de diversiteit in teams dus echt wilt vergroten, lijkt het zinvol om in te zetten op meer leerkrachten die vanuit een andere discipline, via de deeltijdopleiding het beroep instromen. Zij brengen andere levens- en werkervaring het onderwijs binnen, denk aan een orthopedagoog, bioloog of econoom die een team komt versterken. 

    Een schat aan ervaring 

    Bij oplossingsrichting 2 “bevorderen van zij-instroom”, waren we op zijn zachts gezegd verbaasd. Waarom wordt hier het bevorderen van instroom via deeltijdopleidingen niet genoemd? In het plan staat “zij-instromers hebben vaak een schat aan ervaringen opgedaan in andere beroepen”, met andere woorden, daarom zijn ze waardevol voor het basisonderwijs. 

    Deeltijdstudenten hebben deze schat aan ervaringen ook. Weet OCW wel wat deeltijdopleidingen zijn en hoe de populatie eruit ziet? Het lijkt erop dat OCW de deeltijdopleidingen niet kent, waardoor ze vrijwel structureel vergeten worden of op één hoop gegooid worden met zij-instroomtrajecten, terwijl het een wezenlijk ander traject is. Dit draagt niet bij aan de promotie van deze mooie route naar het leraarschap. 

    Verken alle routes 

    Tenslotte oplossingsrichting 3: behouden van leraren voor het onderwijs. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de startende leraren het onderwijs binnen vijf jaar verlaat. Dus inzetten op het behouden van deze groep lijkt slim. Maar weer lijkt het perspectief van leraren die via de deeltijdopleiding instromen vergeten. Is binnen dit soort onderzoek onderscheid gemaakt tussen studenten die via een voltijdse en deeltijdse opleiding het onderwijs instromen? De tweede doelgroep kiest bewuster voor het beroep. De hypothese dat zij minder snel uitstromen zou aannemelijk zijn. 

    Kortom, als je zoekt naar oplossingen voor het lerarentekort en meer diversiteit in basisschoolteams dan is het van belang om alle routes te verkennen. De deeltijdopleiding is een succesvolle route: een route die de laatste jaren is gegroeid en bijdraagt aan meer diversiteit in teams. Vandaar ons pleidooi: vergeet deze route naar het leraarschap niet. Benut ook deze route om bij te dragen aan het oplossen van de verwachte lerarentekorten.

    Janneke Waelen (coördinator deeltijdopleiding - Marnix Academie), Yolanda Konincks (coördinator deeltijdopleiding - Hogeschool De Kempel), Marja van Oudheusden (coördinator deeltijdopleiding – Thomas More Hogeschool), Henk Huizenga (coördinator deeltijdopleiding - VIAA Hogeschool) en Margreet Verbunt (programmamanager educatie samen flexibel - Fontys Hogeschool)