• A
  • A
  • Ingrid van Engelshoven (D66) hoger onderwijsminister

    - Het was een van de laatste posities in het kabinet die nog niet bekend was. Ingrid van Engelshoven (D66) wordt de tweede minister op OCW. Zij krijgt de portefeuilles hoger onderwijs en wetenschap. OCW haalt met Van Engelshoven een groot ambassadeur van internationalisering binnen.

    Van Engelshoven kwam in maart in de Tweede Kamer. Zij was daarvoor wethouder onderwijs, jeugd en kenniseconomie in Den Haag. De D66’er heeft bestuurskunde gestudeerd aan de Radboud Universiteit en rechten aan de Universiteit Leiden. In haar studententijd was zij al voorzitter van D66-afdeling Nijmegen. Op haar werkkamer hangt een groot portret van Hans van Mierlo, niet zonder reden want zij was secretaris van de Tweede Kamerfractie toen ‘Hafmo’ zelf nog fractievoorzitter was.

    D66 uit het slop getrokken

    De nieuwe OCW-minister is onder andere werkzaam geweest bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Daarnaast is zij partijvoorzitter geweest van D66. Zij heeft vanaf 2007 de partij uit het slop getrokken, nadat de partij twaalf jaar achtereen verkiezingen had verloren. Die noeste arbeid lijkt nu te worden beloond met een ministerschap in Rutte III. Van Engelshoven was tevens partner bij het gerenommeerde lobbykantoor Dröge & Van Drimmelen. Dit kantoor lobbyt ook veel in de Tweede Kamer voor het hoger onderwijs en de kennissector.

    Als wethouder in Den Haag heeft Van Engelshoven zich veelvuldig ingezet voor het hoger onderwijs, in het bijzonder voor de Universiteit Leiden die een aantal nevenvestigingen heeft in de Hofstad. Zij heeft als wethouder anderhalve miljoen beschikbaar gesteld om de uitbreiding van de Universiteit Leiden in Den Haag mogelijk te maken.

    De ambitie van de Universiteit Leiden is om in 2020 4500 studenten naar de universiteit te trekken in Den Haag. Daarnaast heeft zij ook subsidie verleend om de samenwerking tussen de universiteit en de Haagse Hogeschool te verbeteren.

    Strijd tegen het lerarentekort

    Ook in Den Haag is het lerarentekort groot, daarom heeft Van Engelshoven mede met subsidie van de Gelijke Kansen Agenda van OCW mbo-instellingen laten samenwerken met het hbo. Op die manier wilde de D66-wethouder meer migrantenjongeren enthousiasmeren voor de lerarenopleiding. Daarnaast zijn er schakelprogramma’s opgericht in Den Haag waar Inholland en de Haagse Hogeschool samenwerken met ROC Mondriaan en het ID-college om studenten vanuit het mbo voor te bereiden op de pabo. 

    Makkelijk zal het voor de nieuwe minister niet altijd worden. Zo is er al een staking aangekondigd onder wetenschappelijk personeel om extra geld vrij te maken voor het wetenschappelijk onderwijs, omdat de werkdruk ondragelijk is geworden volgens de opstellers van de petitie. De petitie hiertegen is inmiddels al ruim 2000 keer ondertekend waaronder door meer dan 100 hoogleraren. Ook een aantal universiteiten heeft zich verbonden aan deze oproep.

    Daarnaast heeft de hoger onderwijsparagraaf in het regeerakkoord in de sector ook voor veel onrust gezorgd. Zo staat er voor het hoger onderwijs een korting van €200 miljoen ingeboekt. Deze wordt ingevuld door een herschikking van het opleidingsaanbod, waarbij vooral gekeken wordt naar de aansluiting op de arbeidsmarkt. Vooral bij kleine opleidingen en de kunstopleidingen vreest men hierdoor getroffen te worden.

    Ook het element van prestatiebekostiging, waar D66 altijd tegen geageerd heeft, staat in het regeerakkoord. Niet alleen D66 was tegen een dergelijke bekostiging maar vooral ook de koepels VSNU en Vereniging Hogescholen. Van Engelshoven krijgt de taak om breedgedragen nieuwe afspraken te maken tussen het ministerie en de instellingen waarop instellingen ook afgerekend worden, wanneer deze afspraken niet worden gehaald.

    Van BZ naar OCW

    Van Engelshoven zit sinds de verkiezingen in maart in de Kamer De portefeuilles die zij heeft hebben niet zozeer betrekking op onderwijs, maar gaan voornamelijk over Binnenlandse Zaken. In aanloop van de Tweede Kamerverkiezingen heeft zich wel een keer uitgesproken over hoger onderwijs, bij een debat in Nieuwspoort over internationalisering.

    Op de vraag wat er op het gebied van internationalisering in het regeerakkoord moest komen was Van Engelshoven duidelijk. “Het zou eigenlijk zo vanzelfsprekend moeten zijn dat het niet in het regeerakkoord zou opgenomen hoeven worden. Je zou verwachten dat iedereen hiervoor zou zijn, maar omdat op dit punt veel gratis beloften worden gedaan lijkt het mij verstandig om in het regeerakkoord wel op te nemen zodat er ook middelen voor komen.”

    De uitspraak van Van Engelshoven lijkt deels uitgekomen te zijn. Het nieuwe kabinet heeft in het regeerakkoord gezet dat het aantal Holland scholarbeurzen voor studenten van buiten de EU verhoogd wordt. Daardoor kunnen studenten aanspraak maken op een beurs om hier te komen studeren. 

    Daarnaast bepleitte de nieuwe minister ook dat de leenfaciliteiten voor studenten moet worden uitgebreid als zij een dure studie in het buitenland willen volgen. Dat Nederlandse studenten wat terughoudender zijn om in het buitenland te gaan studeren daar kunnen we mooie woorden over spreken, maar je moet het ook willen faciliteren. Als internationaal het collegegeld een probleem is dan moeten studenten ook boven de maximale drempel kunnen lenen, dat is wel belangrijk dat dit dan ook kan.

    Hart voor internationalisering 

    Bij het Nuffic-debat bleek tevens dat Van Engelshoven een groot voorstander is van meer internationalisering ook in het kader van de Nederlandse kenniseconomie. "Bedrijven en instellingen willen een mix van talenten aantrekken daar hoort ook een mix van nationaliteiten bij. Ik denk dat het voor Nederlandse studenten goed is om in een divers gezelschap te studeren. Behalve in de Tweede Kamer zit je in de meeste banen gelukkig in een internationaal gezelschap en laat dat dan ook in de studie het geval zijn."

    Volgens de nieuwe minister is die internationalisering niet alleen van belang voor het hoger onderwijs, maar ook voor het mbo zei zij in dat debat. “Ik heb als wethouder heel veel moeite moeten doen om ervoor te zorgen dat ook in Nederland mbo-opleidingen Engelstalig mogen zijn. Dat betekent in de praktijk dat je niet iedereen verplicht om zijn examen Nederlands te halen, dat is voor sommige mbo-studenten echt kolder. Wat je toch proeft is dat we als land die blik toch heel erg naar binnen aan het richten zijn.” Of Van Engelshoven ook het mbo onder haar hoede krijgt is nog niet duidelijk.

    Lees ook het artikel Arie Slob eerste OCW minister Rutte III.