ICLON en IVLOS reageren zuinigjes op de start van de tweetalige
lerarenopleiding bij de HAN: het is niet het eerste tweetalige
lerarenopleidingstraject in Nederland. En de HAN moet ook niet
beweren dat studenten met deze opleiding een nieuwe bevoegdheid
zouden verwerven.
Bij de HAN ging de vlag uit toen onlangs hun eerste tweetalige
lerarenopleidingstraject van start ging. Maar het
bericht daarover op ScienceGuide bevat een aantal 'feitelijke
onjuistheden', vinden I. Veldman en E. Laroes, de
onderwijsdirecteuren van ICLON en IVLOS.
De eerste?
In de eerste plaats zou het HAN ITP traject niet het eerste
tweetalig lerarenopleidingstraject in Nederland zijn. "In het
eerstegraads universitair gebied zijn er sinds 2000
initiële opleidingstrajecten voor tto-docenten, parallel aan
de reguliere eerstegraads opleiding."
Veldman en Laroes wijzen onder meer op het BITEP programma (UU)
en het World Teachers Trainings Programme (WTTP) van het ICLON
alsmede een Summer School. "Wellicht, (maar dat kunnen wij niet
geheel overzien) is dit initiatief wel het eerste tweetalige
lerarenopleidings- initiatief in het tweedegraads gebied, in het
domein van het HBO", zo schrijven zij.
Docenten J. Graus en A. O' Connor van de HAN repliceren: "Het
International Teaching Programme (ITP) van de HAN is op zich niet
het eerste tweetalige lerarenopleidingstraject in Nederland. Het
artikel geeft dit ook aan.
Wat wel nieuw is, is de manier waarop de HAN het programma heeft
vormgegeven. Geen enkele lerarenopleiding in Nederland heeft een
vierjarig traject dat parallel loopt aan zowel de vakopleiding als
de vakdidactische en pedagogische opleidingscomponent. Laroes en
Veldman spreken over eenjarige trajecten die aangeboden worden
tijdens de eerstegraads lerarenopleiding, nadat studenten hun
vakstudie al hebben afgerond. Zij noemen zelfs een Summer
Schoolvariant. De vergelijking met het vierjarige traject van de
HAN is dan natuurlijk niet houdbaar. Het ITP onderscheidt zich van
alle bestaande trajecten in de duur van de opleiding. Het gevolg
hiervan is dat het HAN-traject zeer volledig en grondig is."
Bevoegd?
Veldman (ICLON) en Laroes (IVLOS) vinden ook dat de HAN haar
studenten ten onrechte een nieuwe bevoegdheid beloven. "Er bestaat
in Nederland nog geen aparte wettelijke bevoegdheid voor
tto-docenten, en een Nederlands diploma geeft ook geen
onderwijsbevoegdheid die ook in buitenland geldig is. Studenten
krijgen na het doorlopen van het ITP-traject dus geen aparte
bevoegdheid om op een tto-school les in het Engels te
geven. De aantekening op het diploma is niet meer en niet
minder dan een certificering van de betreffende
onderwijsinstelling (in dit geval de HAN) dat de studenten het
ITP-traject succesvol hebben doorlopen. Dit
bekwaamheidscertificaat heeft in Nederland en in het
buitenland verder geen juridische status."
Maar juist bij het ontbreken van een aparte wettelijke
bevoegdheid voor tto-docenten vindt de HAN het wel degelijk zinvol
de studenten een extra aantekening bij hun tweedegraads bevoegdheid
te geven. "De Nederlandse wet kent geen aparte, formele bevoegdheid
voor het lesgeven in een tweetalige setting. Door het koppelen van
de lerarenopleiding aan het vierjarige ITP-traject kan de HAN wel
garanderen dat de afgestudeerde bekwaam is om het vak waarvoor hij
bevoegd is, in het Engels te geven.
Of de aantekening bilingual education certification
door een buitenlands gezag erkend wordt als bevoegdheid is weer een
andere discussie. In 1999 hebben 29 Europese ministers van
Onderwijs een poging gedaan om de graden bachelor en
master in Europa onderling te erkennen (
Bologna Declaration). Een aantal landen hanteert echter nog
steeds een eigen systeem; afgestudeerden met elders verkregen
graden (en bevoegdheden) worden niet erkend. Het woord "bevoegd" is
als gevolg hiervan nog steeds een troebel predicaat. Dit zal pas
veranderen wanneer er op nationaal en Europees niveau duidelijke
afspraken worden gemaakt die ook breed gedragen en nageleefd
worden."