De zoekmachine is gebaseerd op neurale netwerken die ook de
basis vormen van de hersenen. In de hersenen zijn zenuwcellen
(neuronen) met elkaar verbonden via synapsen. Op dezelfde manier
zijn de onderdelen van een tekst met elkaar verbonden via de
woorden in die teksten. Deze associaties zorgen voor inhoudelijk
relevante resultaten.
Systeem maakt zelf associaties
Een belangrijk verschil met al bestaande systemen om grote
hoeveelheden tekst te analyseren is dat het nieuwe systeem geen
informatie vooraf nodig heeft over de te doorzoeken teksten. Het
zoeksysteem bepaalt de informatiewaarde van elk woord door te
kijken hoe vaak het woord voorkomt in de doorzochte teksten en met
welke andere woorden het samen wordt gebruikt.
Op basis daarvan maakt het systeem zelf associaties, afhankelijk
van de teksten. Een zoekopdracht kan resultaten (associaties)
opleveren waarin de oorspronkelijke zoekterm helemaal niet
voorkomt. Ook kan een zoekopdracht binnen één werk van een auteur
heel andere resultaten opleveren dan diezelfde zoekopdracht binnen
zijn gehele oeuvre.
Teksten dateren
De zoekmachine is een belangrijke aanwinst voor de tekst- en
editiewetenschap, waar de techniek voor ontwikkeld is. Traditionele
vragen uit dit vakgebied, bijvoorbeeld over de datering of het
auteurschap van een tekst, kunnen nu met behulp van de computer
worden beantwoord.
Op dit moment worden de volledige werken van de filosofen René
Descartes, Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Joseph
Schelling en Immanuel Kant aan het systeem toegevoegd. De
onderzoekers willen de komende tijd nog veel meer teksten gaan
toevoegen.
Presentatie
Op 16 november van 10 tot 12 uur presenteren Paul Ziche,
hoogleraar Geschiedenis van de wijsbegeerte en de Duitse
software-ontwikkelaar dr. Klaus Holthausen de nieuwe zoekmachine in
de Boothzaal van de Universiteitsbibliotheek, Heidelberglaan 3 in
Utrecht. Zij zullen de werking en mogelijke toepassingen toelichten
en een demonstratie geven