Ik heb je maar één keer zo zien stralen en swingen als
vanmiddag op het podium tussen die 200 afgestudeerden. Dat was in
mei 1986 toen Molly de Koning je om de hals vloog op die avond van
de 54 zetels die het CDA won, met jou als lijsttrekker.
Is dat zo? Oh, dat vind ik nou leuk, echt. Het voelt ook wel zo,
ik ben ook echt stralend om deze mensen. Want ze presteren wel wat,
hè? Dit zijn sterke, slimme mensen die in een nieuw land een leven
moeten opbouwen. Ik vind dat nogal wat.
Uit de cijfers blijkt een lichte daling in het aantal
afstudeerders. Komt dat door de lagere toestroom van asielzoekers
naar ons land?
De daling is gering, ik zie niet echt een vermindering bij ons.
Door het generaal pardon hebben we een stijging gekend van mensen
die konden gaan studeren en een loopbaan kregen.
Wat we wel gaan zien is dat er meer 'vluchtelingen op
uitnodiging' zullen komen, daar praten we over met de
bewindslieden. Dan gaat het om mensen die vervolgd worden en die
echt iets bijdragen aan ons land; die hier door hun studie ook een
plaats vinden. Dat is een selectieve manier van kijken, waarin we
hen ook perspectief kunnen bieden in hun vluchtelingenbestaan. Dat
is niet erg om zo te kijken, ik vind dat goed hen uitzicht te
bieden als dat mogelijk blijkt.
Over het generaal pardon zei je in je speech bij de
diploma-uitreiking enkele pittige dingen.
Zeker, ik noemde enkele feiten. Toen dat afgekondigd werd,
zeiden sommige mensen dat dit een ramp voor het land was. Er was
sprake van een enorme aanzuigende werking. Rita Verdonk sprak van
600.000 asielzoekers die op Nederland af zouden komen. Baas boven
baas was ze met haar voorspelling.
'Ik zie ze niet, ook niet in deze zaal', zei je tot grote
hilariteit van de aanwezigen. Wie er wel waren, waren artsen, veel
ict'ers en technici -waaronder veel vrouwen- die hun graad hadden
gehaald. De vakken waar we hier niet genoeg talent voor in huis
hebben, daar komen zij duidelijk meer op af.
Dat is interessant hè? Precies de vakken waar bij ons flink
tekort aan is, daar zijn zij vaak begaafd in. Het is ook te merken
dat ze hun kansen zien. Het zijn meestal slimme mensen, sterk ook,
die dit voor elkaar krijgen, zo'n studie. Die weten meestal erg
goed wat ze willen en wat ze kunnen. De studie en de kans op werk
daardoor zijn voor hen allemaal een spiraal omhoog.
We hebben als UAF ook studieadviseurs die hen daarbij
begeleiden. Je moet met hen samen kijken wat er kan, denk aan de
taalbeheersing of aan eerdere opleidingen in eigen land. Ook helpen
zij hen motiveren, want ze hebben het vaak zwaar met hun
achtergrond, hun familie, dingen die om hen heen gebeuren.
Je sprak ook over een nieuwe aanpak, de 'Scholars at
Risk'.
Dat is een opzet die doet denken aan de kennismigrantenregeling
die het kabinet heeft ingevoerd. Waar het om gaat, is dat wij
talent uitnodigen naar ons land te komen. Hier gaat het dan om
wetenschappers die al langer actief zijn en die vervolgd
worden.
Ik denk dan: 'laat die mensen dan toch komen en hier hun werk
doen'. Talent is altijd welkom, niet waar? Sowieso is dat mijn
lijn: Laat de mensen toch wat doen! Dat is meer een verplichtende
visie op het lot van de vluchtelingen dan een versoepeling van de
eisen. Dat misverstand wil ik wel wegnemen.
Je zei daarover onder meer: na drie maanden moeten ze
Nederlands gaan leren en na zes maanden moeten ze gaan studeren of
kunnen werken. Niet als optie of als bezigheidstherapie in een AZC
dus?
Nee, ik zie dit als een verplichtende benadering, naar beide
kanten dus. De vluchteling moet aan de slag, zo komt hij ook onder
de mensen en wordt hij weer actief. Het verplicht de overheid snel
duidelijkheid te geven, dat is voor iedereen goed.
Het is alsof ik de premier Lubbers uit de jaren 80 weer
hoor. 'Laten we de mensen weer aan de slag krijgen. Ga wat doen,
dat is altijd beter.'
Daar zit wel iets in, ook in het verplichtende ervan. Men
verweet me het destijds wel eens, ook toen ik over de kampementen
sprak. Maar het is een consistente lijn in mijn leven.
UAF zorgt nu ook voor arbeidsmarkttoeleiding. Dat zit ook in
dezelfde lijn. Zie je dit ook zo?
Oh jawel. We hebben een begin gemaakt met Jobsupport, samen met
andere vluchtelingenorganisaties. Die helpt om loopbanen te vinden.
Via stages voor onze afgestudeerden, bijvoorbeeld, komen ze beter
voorbereid op onze arbeidsmarkt. Zo vinden ze hun plek, leren de
mores kennen. Vorig jaar hebben we 150 mensen zo'n stage kunnen
bieden. Dat is vaak een goede tussenstap naar een baan.
Sociale Zaken heeft de steun hiervoor inmiddels verlengd, we
hebben hiervoor brede teams opgezet die meer kunnen doen dan wij
alleen vanuit UAF.
Eén van de UAF-cliënten van 25 jaar geleden was uw gastvrouw
vandaag. Ze is nu lid van het CvB van deze Hogeschool, de
HHS.
Ja, zoiets is toch fantastisch. Ze kon hier als asielzoeker
uit het Argentinië van generaal Videla toch studeren. Susana
Menendez doet nu hier het bestuur van zo'n grote hogeschool, wat je
noemt een rolmodel. We hadden Maxima al, en nu ook Susana!