Een onvermoede CDA-onderwijsspecialist
De Navo-chef was een gedurfde keuze geweest, want maar
weinig mensen weten dat Jaap de Hoop Scheffer zijn politieke leven
begon als CDA-Kamerlid, dat onder meer backbenchte in de
onderwijscommissie. Minister Deetman zorgde er in 1986 meteen voor
dat hij bijgepraat werd over de meer actuele opvattingen en
ontwikkelingen rond de sector. Inmiddels is de oud-Navo-SG benoemd
tot hoogleraar in Leiden.
Veerman kan rustig als een veilig alternatief gekenschetst
worden. De oud-voorman van Wageningen is een klassieke CDA'er van
het groene front en een gekend troubleshooter. Zo heeft hij het
Amsterdamse stadsbestuur geholpen bij het ontrafelen van het
metrogat en de dijkverhogingen vanwege de klimaatcrisis
bespreekbaar gemaakt. Zijn Europese knowhow maakt hem een zwaar
getipte kandidaat voor de Europese Commissie, als Balkenende niet
zelf naar Brussel gaat.
Veerman was in 2005 in de kennissector nog niet zo gezien. Hij
blokkeerde in het kabinet en daarmee in Brussel dat al in de
EU-begroting 2007-2013 de investeringen 'van koeien naar kennis'
gingen. Hij werd er de nummer 1 van de ScienceGuide
Tip 5 van mensen met toekomstige invloed door. "Het had
niet veel gescheeld of ik was geen minister meer," meldde hij fier
in het Agrarisch Dagblad.
Na dit powerplay steunden Balkenende en Zalm de voorstanders
binnen de EU als Zweden, Finland, Denemarken, de Baltische staten
en de Britten niet langer. 'Geen doorbraak dus van een jaren
50-begroting naar een beleid, dat investeert in de prioriteiten van
de 21e eeuw. Chirac en zijn aanhang kunnen tot tenminste 2013 de
Lissabon-strategie gewoon blijven frustreren,' schreef
ScienceGuide. Daarop reageerde Veerman zeer verbolgen in het blad
van NWO. Nu in de crisis beseffen we eens te meer hoezeer dit een
gemiste kans is geweest in 2005.
Opinieleiders uit Dublin en Berkeley
Ellen Hazelkorn is inhoudelijk de origineelste benoeming in de
commissie. De Ierse HO-beleidsdenker en director en dean Dublin
Institute of Technology, is één van de vaste waarden voor de
denktanks en rapportages van IMHE en CERI bij de OECD. Meest
opvallende punten in haar werk zijn de doordenking van de waarde
van ranking en classificatie, als ook de stimulering van mode-2
onderzoek in professioneel gerichte HO-opleidingen. Haar meest
recente beschouwing op ScienceGuide over rankings en hun impact
leest u
hier.
Op een conferentie aan de HU over de transformatie van onderzoek
bij hbo-instellingen viel zij scherp enige tijd geleden uit
naar onevenwichtige elementen in het Nederlands HO-bestel Het
doortrekken van de binaire tweedeling naar de mastersopleiding
noemde zij "a statutory defective way to systemize the
diversity of orientations in higher education, research and
development. In today's world such a rigid way of structuring the
knowledge system isn't working anymore".
Het zou de hogescholen tot leveranciers van "second-hand
knowledge" maken, "and who would want to be involved in that?
Students will choose more and more where they can receive what
really interests them. And the dynamic SME's [MKB] are all over
Europe already passing by the regional HE- institutions where they
perceive to get only such second-hand knowledge. They prefer to
connect directly to the best-level institutions," vertelde zij aan
ScienceGuide.
Een plakplaatje van de juf krijgt ongetwijfeld die VSNU-medewerker
die de naam van Bob Berdahl
als voordracht suggereerde. Minister Plasterk kan daarmee zijn
Californische droom overeind houden. De man was Chancellor van
UCBerkeley (1997 - 2004), één van de hoogst gerankte universiteiten
ter wereld en symbool voor de successen en flowerpowerrevoltes van
het HO in de Golden State. Maar voor die tijd was hij de president
van de University of Texas in Austin. Ook hoog gerankt en de trots
van de liberals in de Lone Star State. De 72-jarige Berdahl kent
Europa dankzij zijn werk in Göttingen en bij 'Max Planck' en vele
publicaties over de Duitse geschiedenis.
Berdahl is sinds 2006 de voorzitter van 'de USA-VSNU', the
Association of American Universities. Daar zei hij dit over
President Obama's recente visionaire rede over de toekomst van de
wetenschap: "On behalf of the nation's leading research
universities, I commend President Obama for setting the goal of
investing more than three percent of the nation's economic output
in scientific innovation. This commitment will help restore
science, engineering, and mathematics to their rightful place among
the nation's priorities for investment in our future.
As the President said, we have not experienced a "Sputnik
moment" that jolts the nation into an awareness of the need to
invest in science. Rather, we have seen slow erosion of our
nation's scientific preeminence. We cannot expect this country to
maintain its greatness - economically, educationally, militarily,
and diplomatically - without the kind of renewed commitment the
President is calling for.
President Obama is not the only recent President to take
important steps to support science. But it has been decades since a
President has made science central to his agenda in the way that
President Obama has. Our nation's research universities, which play
a fundamental role in the country's innovation infrastructure, are
grateful for this recognition, and, more importantly, are prepared
to help make his commitment pay enormous dividends for this and
future generations of Americans."
Wie er niet in zitten
Minister Plasterk verrast met deze namen ook door wie hij
overslaat (of niet kon krijgen?). Meest voor de hand liggend gemis
bij het profiel van zo'n commissie: een
hoogwaardig sociaaldemocraat, toppoliticus, gezaghebbend
HO-kenner in Europa en beleidswetenschapper. Dan kon alleen aan
Frank Vandenbroucke gedacht worden.
De Vlaamse vice-premier (2004-2009) gold als de intellectuele
leider van de onderwijsministers in de EU en bewees eind april in
Leuven hoeveel bestuurlijke kracht en politiek gezag hij kon
inzetten voor het akkoord over het 'post-Bologna'-stelsel van HO.
Als oud-lijsttrekker, oud-docent in Oxford en oud-minister van
Buitenlandse Zaken van België was Vandenbroucke een ideale
kandidaat geweest voor de PvdA-minister. Zeker nu hij alleen nog
lid is van het Vlaams Parlement.
Als 'Europeaan' en kenner van het stelsel zou Neth-ER voorzitter
Frans van der Vught niet mogen ontbreken, maar
hij lijkt buiten de boot te vallen. En dat terwijl hij zelfs
officieel was aangesteld als adviseur van de minister op dit
terrein, oud-lid van het Innovatieplatform en topadviseur van de
herkozen Barroso is. Wellicht dat Plasterk - en het CDA -
'snurkende leden van D66' in zo'n commissie toch wat te veel van
het goede vonden?
De minister van emancipatie snurkte ook. Eén Ierse
HO-specialiste naast alleen maar mannen is wat mager als input van
de vrouwen die ruim 52% van de HO-studenten uitmaken, immers. Waar
blijven Neelie Kroes (EU), Dymph van den Boom
(1e vrouw als rector, UvA) of Marleen Barth
(PvdA, ex-CNVonderwijs)?
De studentenbonden hebben wel gescoord. Over de toekomst van het
beoogde stelsel voor hun talentontplooiing mogen zij actief
meedenken, nadat eerst de lijn was, dat zij in de commissie geen
qualitate qua plaats zouden krijgen. Met oud-ESU-voorzitter
Koen Geven is in elk geval een sterk Europees
denkende figuur toegevoegd aan het geheel. Zijn visie op het
Europees HO zette hij bij zijn verkiezing tot voorzitter en als
nummer 1 van de ScienceGuide Tip 5 voor de toekomst in 2007
hier uiteen.