Toekomst zorg ligt in de wijk

20 april 2012 - De wijkverpleegkundige moet terug. Dat betoogt dr. Henk Rosendal, lector op de Hogeschool Rotterdam in zijn openbare les. Volgens Rosendal ligt er een taak bij hogescholen en de beroepsverenigingen om samen te werken bij de invulling van adequate curricula.

Er zijn veel mensen afgekomen op de openbare les van Rosendal in Podium O95 in Rotterdam. Onder toeziend ogen van collega's van de hogeschool en geïnteresseerden uit het veld van de zorg doet Rosendal zijn visie over wijkzorg en zijn plannen met het lectoraat uiteen.

Hoogopgeleide duizendpoot

"De belangstelling voor wijkzorg is minimaal," uit de Rotterdamse lector zijn zorgen over het gebrek aan nieuwe verpleegkundigen dat interesse toont in het specifieke veld. Curriculumaanpassingen en een betere aansluiting op het werkveld zijn dan ook nodig. En dat blijkt nog geen sinecure te zijn, zo laat Rosendal zien.

De comeback van de wijkzorg op de agenda, vereist een hoogopgeleide professional die volgens Rosendal een "duizendpoot en een generalist" is. De wijkverpleegkundige van nu moet volgens Rosendal een andere rol dan vroeger op zich nemen. Een rol die zich focust op preventie, zelfmanagement, mantelzorg en technologie. "Wil de wijkverpleegkundige een rol van betekenis spelen in de wijk, dan moeten de deskundigheid en vaardigheid op de vier gebieden versterkt worden."

HBO-v moet op de schop

Om de nieuwe verpleegkundige hier goed op voor te bereiden zijn volgens Rosendal grote aanpassingen nodig in de opliedingen. "Als we kritisch kijken naar het huidige aanbod, dan is mijn conclusie dat de meeste opleidingen HBO-v zich - nog steeds -vooral richten op het verwerven van de benodigde vakkundigheid in verpleegtechnische handelingen."

Juist de verbreding die de wijkzorg vereist komt te weinig aan bod. "Het zou in dit verband goed zijn als de opleidingsinstellingen en de beroepsvereniging meer met elkaar zouden samenwerken," stelt Rosendal vast. Die visie wordt gedeeld door Eric Hisgen, directeur van Thuiszorg Rotterdam en door Rosendal uitgenodigd bij de openbare les. "De waarde van de wijkzorg wordt wel herkend, maar niet erkend. We missen het lef om door te pakken."

AWBZ prikkel voor ongezondheid

En die lef is nodig om in de toekomst te komen tot adequate wijkzorg en voldoende geschikte professionals voor het vak, betoogt Henk Rosendal. "De toekomst van de zorg ligt vooral in de wijk: daar wonen de chronisch zieken en ouderen, daar liggen de mogelijkheden voor vroegtijdig signaleren en interveniëren. Door de zorg goed en op de specifieke behoefte van de wijk en buurt te organiseren, kunnen mensen langer thuis wonen en kan worden voorkomen dat mensen (duurdere vormen van) zorg consumeren."

De overheidstaak op het gebied van de financiering van zorg, zijn voor Rosendal in dat licht tevens een punt van zorg. "De bekostiging op AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) is een prikkel om ongezondheid in stand te houden." Terug naar zorg op basis van wijkbehoeften lijkt daarop het antwoord.