Lerarenopleiding anno 2020

4 juni 2012 - “In Bologna werden mensen bij elkaar gebracht die meerwaarde hadden voor de onderwijsontwikkeling. Dat is eigenlijk wat hier ook gebeurt.” Zo ziet HU-collegelid Huib de Jong het resultaat van het Sirius-programma Expeditie 2020 bij de faculteit Educatie in Utrecht, dat de lerarenopleiding van de toekomst wil invullen.

Het Expeditie 2020-programma op de Hogeschool Utrecht kwam tot stand in het kader van Sirius-programma voor excellentie in HBO en WO. Op 31 mei werden op de Faculteit Educatie de eerste resultaten getoond.

Onderwijs in 2020

Hoe ziet het onderwijs er in 2020 uit? Welke problemen en uitdagingen moeten leraren dan het hoofd kunnen bieden? Het waren slechts enkele van de vragen waar studenten in Utrecht een antwoord op trachtten te vinden.

Eén van de mensen die een uitgesproken visie heeft op het leraarschap van de toekomst is Frum van Egmond. Zij zette de Noordwijkse school op, een nieuw onderwijsconcept gericht op de talenten en kwaliteiten van kinderen. Studenten van de HU nodigden haar uit om haar licht te laten schijnen over het onderwijs anno 2020.

Gebruik die creativiteit

Aan de hand van enkele opdrachten liet Van Egmond zien hoe de hersenen nieuwe kennis opslaan en meest belangrijk op welke manier informatie het meest efficiënt wordt opgeslagen. "Je leert het best door informatie weer uit te leggen aan anderen. Op die manier dwing je jezelf de kennis ook helemaal eigen te maken." Juist het gebruik van de linker hersenhelft, de creativiteit,  wordt volgens van Egmond veel te weinig gestimuleerd in het huidige onderwijs, en dat is een gemiste kans.

Kansen die wel worden aangegrepen in het onderwijs, met name door jonge docenten, liggen in het gebruik van ICT-toepassingen, zo blijkt ook weer op Expeditie 2020. Jelmer Evers, docent bij het Utrechtse UniC dat zich specifiek richt op het effectief integreren van deze toepassingen in het onderwijs en de communicatie met leerlingen.

Voor Evers is het in het onderwijs werken met Twitter, Facebook en meer van deze '21st century skills' bijna een gegeven. Interessant is dan ook het verhaal van HU-docent Hanneke Tuithof, die juist van zichzelf weinig heeft met deze toepassingen en dan ook leert van haar voormalige leerlingen, onder wie juist deze Jelmer Evers. Door ke leerlingen te betrekken in het leerproces, ontwikkel je je ook als leraar weer, beaamt zij.

Samen het onderwijs vormgeven

Deze vorm van co-creatie tussen docent en leerling is wat Huib de Jong ziet als de belangrijkste vrucht van Expeditie 2020. Hij benadrukt dan ook dat er ook komende jaren intensief werk gemaakt zal worden van het Sirius-project. "We moeten beseffen dat een student hier ook echt een professional in opleiding is. Zij zijn samen met de docent co-creator in het onderwijs."

"Alles wat we doen is dubbel," stelt faculteits-directeur Dick Wolff, doelend op hoe leerzaam het onderwijsproces ook weer voor de docenten kan zijn. "Het is ons doel hier om een deel van het curriculum ook weer terug te geven aan de student, zodat zij daar zelf invulling aan kunnen geven." Met de invulling van Expeditie 2020 zoals die op 31 mei werd gepresenteerd, lijkt dat in ieder geval te zijn gelukt.