Het is pikant dat een grote private speler in de HO-markt uitgenodigd wordt in het eerste #HBO-discours zijn zegje te doen. Dat beseft LOI-directeur Kuipers voluit, zegt hij. "Natuurlijk is het leuk om te doen zo'n debat. Maar ik zie het toch vooral als een verplichting: ik moet namens mijn sector van de particuliere, niet-bekostigde HO-instellingen mijn verhaal doen en ook bevraagd worden. Als ze je dat vragen, dan kom je."
Gezonde competitie vanaf 2017?
De aangekondigde privatisering van het deeltijd-HO per 2017 werpt zijn schaduw vooruit. De bekostigde hogescholen waren onthutst toen Zijlstra hier dit voorjaar mee kwam en ScienceGuide dit eerder al kon onthullen. Noch in 'Veerman', noch in de Strategische Agenda was dit een punt of voornemen geweest, dat het toekomstperspectief van het HO zou sturen. Voucherbekostiging was dat evenmin.
Kuipers heeft niettemin een heldere wens als ideale uitkomst van het eerste #HBO-discours. "Ik hoop echt dat de conclusie zal zijn, dat we vanaf 2017 - en eigenlijk vanaf morgen al - allemaal in het HO de nieuwe opzet en beurzen als een boeiende uitdaging willen gaan zien. Er zal daarmee een gezonde competitie ontstaan, concurrentie dus. Een waar heel het deeltijd-HO beter en ook efficienter van zal worden."
Zo'n gezonde concurrentie vereist nog iets. "Wees allemaal toch wat offensief bij hoe je deze nieuwe situatie in gaat. Pak dit als een gouden kans. Verlaat de defensieve stellingen liever. Het is immers een gouden kans om een beetje los van de overheidsregels en publieke gelden je aanbod te kunnen inrichten!"
Elkaar opjutten werkt
Hij is ervan overtuigd, "dat we er allemaal beter van worden in ons aanbod. We zullen elkaar immers toch wat meer gaan opjutten, kwalitatief vooral. En we zullen nu ook veel meer van elkaar gaan leren. Wij hebben gemerkt dat we aan de Hanze hogeschool marktaandeel gingen verliezen. Die deden het echt goed. Dan moet je wel willen leren om het ook zelf weer beter te doen. "
Dit geeft tevens meer aanknopingspunten voor nieuwe allianties, zo hoopt het LOI. "Samenwerken wordt dan logischer. Er zullen geen storende overheidsvoorwaarden meer tussen zitten, regels die dat afremmen en soms verhinderen. Ik ga daar althans van uit. Laat Halbe Zijlstra dat in het #HBO-discours maar eens helder maken of dat inderdaad zo is." Hoe level wordt het level playing field nu echt, dat de liberale bewindsman voor ogen staat? Dat is de vraag dus.
Reeds nu is het LOI bezig samen te werken "op waar onze sterke punten zitten en waar die van de partners. Techniekopleidingen doen we bijvoorbeeld met de Hanze. Die zijn daar goed in en dan is het gewoon plezierig krachten te bundelen"
Is Zijlstra wel liberaal genoeg?
Een concreet beeld van hoe Zijlstra's voucher-beurzen eruit gaan zien, heeft Kuipers niet. Hij zit daar niet zo mee, erkent hij. "Het kan mij ook niet zo veel schelen, als ik eerlijk ben. Liefst zou ik zulke beurzen helemaal niet zien. Want wie geld geeft, die gaat toch weer allerlei voorwaarden stellen en die gaan zich vervolgens gestaag opstapelen. Dan is dat meteen een inbreuk op de marktwerking en daar houd ik niet zo van."
"Laat de staatssecretaris het bestel meer stimulerend maken, attractief voor mensen om deeltijd-HO te doen, juist ook de werkenden. Desnoods zonder dat soort beurzen. Liever zie ik helemaal geen subsidieinfuus, waar we straks dan toch weer allemaal aan moeten gaan hangen."
Universitair monopolie
Deze visie hangt samen met de trends op de markt en in de demografie van het HO, benadrukt de LOI-voorman. "Er komen minder jongeren, straks ook in het HO. Dat leidt nu al tot arbeidsmarkttekorten, vooral bij de hoger opgeleide mensen. Dat zal fors gaan toenemen. Er komt dan ook druk vanuit bedrijven en organisaties om hun mensen te doen 'opscholen'. Dat raakt zeker de mensen die werken en die een versterking van hun kwalificatie van MBO nar HBO niveau kunnen bereiken."
Dat vooral op dat terrein gedacht en gewerkt wordt en veel minder op het WO-niveau, is geen toeval volgens het LOI. Het komt volgens Kuiper ook doordat de universiteiten op dit terrein nog defensiever zijn dan het HBO.
"En dus is er ook minder ontwikkeling in hun deeltijd-aanbod, terwijl dat kwalitatief natuurlijk heel goed zou kunnen zijn. Het aanbod is er gering, de sector heeft zichzelf zwaar afgeschermd. Daar is echt sprake van een potdicht monopolie." Na zijn optreden bij het eerste #HBO-discours hoopt Kuipers dan ook stiekem op een uitnodiging voor het volgende VSNU Cafe, om ook daar het debat te zoeken.
Wilt u meediscussieren? Dat kan.
Plaats van samenkomst op woensdag 20 juni is ProDemos, Huis voor Democratie en Rechtsstaat (Hofweg 1h, tegenover de Tweede Kamer in Den Haag). Meldt u wel even aan bij congresbureau@hbo-raad.nl, want de zaal kan weleens vol komen te zitten.
Programma
17.00 - 17.30 uur: Ontvangst bij ProDemos
17.30 - 17.45 uur: Thom de Graaf bevraagt Halbe Zijlstra en Paul
Rüpp (voorzitter Avans Hogeschool en bestuurslid HBO-raad -
portefeuillehouder Deeltijdonderwijs) over de actualiteit en over
het deeltijd hoger onderwijs. Wat zijn de problemen en wat zijn de
oplossingen?
17.45 - 18.30 uur: Paneldiscussies met mensen uit ISO en LSVb,
Ben Hoogenboom, bestuurslid AOb, Marten Jan Kuipers, directeur LOI
over Actualiteit en Deeltijd
18.30 - 19.30 uur: Borrel