Militaire uitzending naar Irak minder traumatisch dan gedacht

Nieuws | de redactie
1 augustus 2007 | Ongeveer 3,5% van de Nederlandse militairen heeft post-traumatische stress stoornis (PTSS) ontwikkeld na uitzending in Irak. Dit hebben de Utrechtse psychologen Iris Engelhard en Marcel van den Hout samen met andere wetenschappers ontdekt. De cijfers werden vastgesteld aan de hand van diagnostische interviews. Eerder onderzoek wees uit dat, na uitzending naar Irak, 12,9% van Amerikaanse militairen vermoedelijk PTSS had.

Dat werd geconstateerd aan de hand van vragenlijsten die de militairen zelf moesten invullen. Vragenlijsten houden echter geen rekening met de oorzaak van klachten. Ook wordt niet nagegaan of de klachten een belemmering vormen bij het functioneren, terwijl dit een voorwaarde is voor de PTSS-diagnose. De Utrechtse onderzoekers ontdekten dat de PTSS- schatting op basis van vragenlijsten uitkwam op 11%, meer dan drie keer zo hoog vergeleken bij de diagnostische interviews.

Gevolgen van de uitzending
Voor de groep deelnemers waren er, gemiddeld, geen veranderingen in psychische klachten na afloop van de uitzending. Sommige militairen hadden meer stress-klachten na de uitzending, anderen juist minder. De overschatting van PTSS aan de hand van de vragenlijsten is deels te verklaren door klachten die niet met trauma in Irak te maken hadden, maar bijvoorbeeld met relatieproblemen. Ook hadden sommige militairen wel voldoende symptomen voor een diagnose van PTSS, ware het niet dat de klachten hen niet belemmerden in het dagelijks functioneren. De kans op PTSS door uitzending was groter naarmate militairen meer bedreigende incidenten in Irak hadden meegemaakt. Weliswaar moet de ernst van PTSS niet worden onderschat, maar het onderzoek laat zien dat uitzendingsgerelateerde PTSS zeldzaam was.

Het onderzoek
De onderzoekers volgden 479 Nederlandse militairen die in 2004 werden uitgezonden naar Irak. De militairen werden getest vóór de uitzending, en ongeveer 5 maanden en 15 maanden daarna. Vastgesteld werd of psychische klachten veranderd waren na de uitzending. Mogelijke factoren die hieraan bijdragen werden ook gemeten. Ook werd onderzocht of vragenlijsten een betrouwbare schatting geven van uitzendingsgerelateerde PTSS vergeleken bij diagnostische interviews.

British Journal of Psychiatry-artikel
Iris M. Engelhard et al. ‘Deployment-related stress and trauma in Dutch soldiers returning from Iraq: A prospective investigation’, British Journal of Psychiatry, 1 augustus 2007. De auteurs zijn verbonden aan Universiteit Utrecht, Veteraneninstituut, Universiteit Maastricht en Harvard University.