‘Universiteiten zijn geen Greenpeace’

Nieuws | de redactie
26 september 2007 | UTwente-voorman Anne Flierman gaat in het VSNU-café het debat aan over onderzoek en geld in tijden van Plasterk. Vooraf geeft hij vast enkele schoten voor de boeg, onder meer tegen 'de zeehondjes van Frans Nauta.' "Belonen van excellentie is helemaal goed. Maar zoals het nu zou gaan wordt tegelijk de al bewezen kwaliteit en excellentie gestraft om het te financieren. Dat is wel een heel erg vreemde gang van zaken en dan zeg ik dat diplomatiek." 


Is een andere opzet van de onderzoeksbekostiging niet erg voordelig voor een jonge universiteit als Twente?

Erkenning van excellentie is erg goed. Maar minister Plasterk miskent dat hij – met het verschuiven van geld naar NWO voor dat mooie doel- op die manier raakt aan infrastructuur en staf voor het onderzoek, die vaste waarde en noodzakelijke basis voor de kwaliteit zijn. Er wordt bovendien geld verschoven van wat ‘de kleine dynamisering’ heet. Maar dat was nu juist ingezet als een ‘beloning’ voor bewezen kwaliteit van excellente onderzoekers. Dus om de kwaliteit meer te belonen, gaat de minister de inleg verlagen in de pot waaruit we eerder al bewezen excellentie zouden stimuleren. Dan dreigen we kwaliteit te bestraffen opdat we het kunnen belonen via een ander. Dat zal het wervend vermogen van ons onderzoek voor jong talent niet erg verhogen, vrees ik. Dat is wel een heel erg vreemde gang van zaken en dan zeg ik dat diplomatiek.”

Frans Nauta verwijt in zijn column  bij ons, dat de universiteiten net Greenpeace zijn: zodra er gevaar dreigt komen zij met zielige zeehondjes opdraven. In uw geval met jonge onderzoekers die brodeloos zouden worden. Heeft hij niet een beetje gelijk?

Nauta heeft de verkeerde zeehondjes op het oog. Om de jonge onderzoekers de beste researchomgeving te bieden heb je infrastructuur en hoogwaardige mensen om hen heen nodig. Die betalen wij uit onze eerste geldstroom. Ik zal als voorzitter door zo’n verschuiving van geld dus gedwongen worden op die dingen te beknibbelen en onmisbare infrastructurele voorzieningen aan te tasten. Natuurlijk probeer je ongeveer alles om zulk jong talent in zo’n situatie niet zomaar op straat te zetten. Maar het is wel zo, dat als we hun onderzoeksomgeving aantasten getalenteerde mensen eerder zullen denken: ‘Ik kan elders in de wereld toch echt veel beter mijn werk doen’. En die kansen krijgen ze dan ook.

Ik was recent met de collega’s van de 3TU in Calfornië. Daar zet men duidelijk in op het optimaliseren van zulke basisvoorzieningen als die infrastructuur voor het onderzoek. Hun benadering is, dat wanneer je daar veel aandacht aan besteed, de goede mensen en het talent je wel weten te vinden. Die komen dan graag. Daar kunnen we toch wel een les uit trekken.

U gaat in debat in het VSNU-café met SP’er Van Dijk en het bedrijfsleven van VNO-NCW. Wat zou u hen vast vooraf willen voor houden?

Naast het idee dat kwaliteit belonen door het elders te straffen niet zo geloofwaardig is, zou ik er ook op willen wijzen dat de kwaliteit van de universiteiten sterk samenhangt met de impact voor de samenleving. De SP doet weleens misprijzend over de reeks ‘kennis-kunde-kassa’, maar ik zou dat toch niet zo gauw onzin noemen. Wij hebben via de UT in Twente een spinoff van 6500 arbeidsplaatsen en de SP denkt toch niet dat die er vanzelf zouden zijn gekomen?