Werken op de schaal van één atoom

Nieuws | de redactie
27 november 2007 | FOM en FEI Company starten een gezamenlijk onderzoek om elektronenmicroscopen en ionenbundelmachines tot het uiterste te verbeteren.  Daarmee kan de structuur van materialen tot op de schaal van een enkel atoom zichtbaar worden én bewerkt worden.

Hiervoor zijn nieuwe geavanceerde kennis en technologie vereist. Zowel de instrumenten zelf als de gebruikte processen zullen onderwerp van studie zijn om tot de volgende generatie elektronenmicroscopen en ionenbundelmachines te komen. Het onderzoek loopt vijf jaar en met een budget van € 2,7 miljoen. Naast de financiële bijdrage stelt FEI Company een zeer geavanceerd ‘Focussed Ion Beam’ systeem beschikbaar.

Van nanotechnologie verwacht men een grote rol bij het vinden van technologische oplossingen van maatschappelijke problemen als energievoorziening, waterhuishouding, gezondheid en voedsel. Voordat nanotechnologie deze verwachtingen waar kan maken is er nog veel onderzoek en ontwikkeling nodig op dit gebied, zowel in de wetenschap als bij de industrie. FOM en FEI willen hier met dit onderzoeksprogramma een significante bijdrage aan leveren. Het gezamenlijke onderzoek richt zich op specifieke gereedschappen waarmee wetenschappers nanostructuren op atomaire schaal zichtbaar kunnen maken en manipuleren. We hebben het dan over zeer geavanceerde elektronenmicroscopen en ionenbundelmachines. Sectoren die uiteindelijk profijt van de resultaten kunnen hebben zijn microelektronica, chemie en katalyse, biowetenschappen en farmaceutica en automotive.

Fundamentele innovaties
Het nieuwe onderzoeksprogramma bestaat uit twee delen. Het ene deel richt zich op de mogelijkheden van de bestaande elektronenmicroscopen en ionenbundelmachines. Hoe kunnen we daar het uiterste uithalen voor
toepassingen in de natuurkunde en biologie? Dit levert zowel nieuwe wetenschappelijke resultaten op als inzicht in mogelijke verbeterpunten van de bestaande apparatuur. In het andere deel van het programma gaat men
de interactie tussen elektronenbundels, ionenbundels, laserlicht en materie onderzoeken. Dit levert de broodnodige fundamentele innovaties voor de volgende generatie microscopen en ionenbundelmachines.

‘Het bewerken van materialen op atomaire schaal is een speerpunt van ons bedrijf, een thema waar we veel onderzoek naar doen’, aldus Frank de Jong, director Research and Technology van FEI Company. ‘Tegelijkertijd beseffen we dat we bij het zichtbaar maken van de structuren ook de overgang moeten maken van statische naar bewegende beelden. Over vijf jaar willen we niet alleen in staat zijn om een atomaire structuur te veranderen, maar dat ook zien gebeuren. Als je ziet wat je daar allemaal voor uit de kast moet halen, wordt snel duidelijk dat een bedrijf als FEI dat nooit alleen kan, en dat samenwerking met academische partners absoluut nodig is’.

Publiek private samenwerking
FOM en FEI Company werken samen in een Industrial Partnership Programme (IPP). IPP’s zijn onderzoeksprogramma’s waarin FOM academische kennis koppelt aan industriële ambities door middel van hoogstaand natuurkundig onderzoek in nauwe samenwerking met industrie. Bedrijven financieren minimaal vijftig procent. Het onderzoek van FOM en FEI loopt vijf jaar en heeft een totaal budget van 2,7 miljoen euro. Naast de financiële bijdrage stelt FEI Company een zeer geavanceerd ‘Focussed Ion Beam’ systeem beschikbaar. Het programma wordt uitgevoerd aan de TU Delft, TU Eindhoven, het FOM Instituut AMOLF en de laboratoria van FEI in Eindhoven en Hillsboro (VS).



«
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.
Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan
OK