Wat gebeurde er echt?

Nieuws | de redactie
25 september 2008 | Het steekincident in Gouda heeft al geleid tot een spoeddebat in de Tweede Kamer. Fontysstudenten journalistiek kraken de mythe die is ontstaan.

Een steekincident was de druppel. Connexxion besloot vorige week, nadat een chauffeur was beroofd, even geen bussen meer te laten rijden in de Goudse wijk Oosterwei.  Alle media pakten ermee uit. Maar wat waren de feiten? De pikantste:  de beroving vond niet plaats in Oosterwei, maar in een andere wijk van Gouda. Er is nog niemand aangehouden.

 “Het was voor de gemeente een verrassing om te horen dat Connexxion niet meer door de buurt Oosterwei rijdt, omdat de beroving niet in die buurt plaatsvond. Chauffeurs hebben wel vaker last van jongeren in de wijk Oosterwei”, zegt de woordvoerster van de gemeente Gouda. “De beroving vond plaats aan de Middenmolenlaan in Gouda”, zegt Yvette Verboon, persvoorlichter van het politiekorps Hollands Midden. “Dat is in de buurt van Oosterwei, maar niet in de wijk zelf.”

De beroving gebeurde op woensdag 10 september. De reactie van Connexxion kwam op vrijdag. De aandacht die het daarna in de media kreeg, was niet voorzien door de vervoerder of de gemeente. “Connexxion rijdt nu om de buurt Oosterwei heen”, aldus de zegsvrouw van de gemeente. “Het wordt een uitdaging voor ons om een oplossing voor dit probleem te vinden.” Connexxion bevestigt tegenover FHJ Factcheck dat de vervoerder aan de bel trok over het geweld door jongeren in Oosterwei. Het overviel het vervoersbedrijf dat het verleggen van een route zoveel impact had. “Doordat De Telegraaf het op zondag oppakte, werd het landelijk nieuws. Maar het past natuurlijk ook wel in de trend over geweld, bijvoorbeeld geweld tegen ambulancepersoneel,” zegt een woordvoerster van Connexxion.

Verwarring

Er waren veel verschillen tussen de berichten. Waren de daders jongeren, Marokkaanse jongeren of Marokkaanse reljongeren? En wat deden de onbekende daders met de  chauffeur? Is hij neergestoken, bedreigd of overvallen? Een hoop vragen waarop we geen eenduidig antwoord hebben na het lezen van acht verschillende berichten, het bekijken van een journaaluitzending en het luisteren naar een radioreportage.

Ook de bronnen spreken elkaar tegen. Zo wordt een woordvoerster van Connexxion geciteerd in Het Parool: ‘De chauffeur is in zijn hals gestoken. Het scheelde een haar of er was een vitale ader geraakt.’ De Telegraaf parafraseert een woordvoerder van politie Hollands Midden: ‘Het gaat om een simpele beroving zonder geweld.’ Persvoorlichter Müller van hetzelfde korps zei tegen FHJ Factcheck: “Er is woensdag aangifte gedaan van beroving onder bedreiging van een mes.”

Metro weet te melden dat de chauffeur in eerste instantie weigerde het wisselgeld af te staan en dat hij daarop werd neergestoken. De Telegraaf beweert juist dat de man zijn wisselgeld afstond in de hoop ‘verder bloedvergieten te voorkomen’. Volgens Connexxion is er wel sprake van steekwonden bij de chauffeur. “Onze chauffeur heeft inderdaad lichte steekwonden in zijn hals en als ze dieper waren geweest was er misschien wel een vitale ader geraakt. De berichtgeving hierover is wel correct. Alleen doordat het ineens zo’n hype werd, kan het  zijn dat het gevoel van onveiligheid in de bus vergroot wordt. Dat is wel het laatste wat we willen.”

Eerdere incidenten

Dan bestaat er nog twijfel over de eerdere incidenten. Zes in twee maanden (Metro), zeven in twee maanden (De Telegraaf) of twintig in een heel jaar (Radio 1 Journaal). Bij de politie is in ieder geval nooit aangifte gedaan van eerdere busincidenten. Connexxion noemt deze overval de spreekwoordelijke druppel. Hoe de rest van de spreekwoordelijke emmer is volgelopen, is helaas niet te controleren.

“Eerdere incidenten zijn bij de gemeente niet bekend”, zegt een woordvoerster van de gemeente Gouda. Voor deze beroving onder bedreiging van een mes, had de gemeente alleen iets gehoord van een voorval in mei 2008, waarbij iemand weigerde te betalen. De verdachte van de beroving van vorige week is, volgens de zegsvrouw van de gemeente Gouda, een man van Marokkaanse afkomst van om en nabij de 25 jaar. Van ‘jongeren’ in het meervoud, zoals een aantal kranten bericht, is dus geen sprake bij deze beroving. De politie zelf doet nog geen uitspraak over de beschrijving van de verdachte. Als er dinsdag nog niemand is aangehouden, wordt er in het programma Team West van RTV West het signalement vrijgegeven.

Conclusie

De berichtgeving over de busterreur in Oosterwei is op zijn zachtst gezegd verwarrend. Wat de exacte feiten zijn die aanleiding waren voor de maatregel van Connexxion is nog steeds niet bekend. Hoeveel geweld is er nu op die buslijn geweest de laatste maanden? Duidelijk is wel dat Connexxion plotseling een reden had om een deel van Oosterwei even te mijden. Dat was weer aanleiding voor diverse media om reportages te maken in deze Goudse probleemwijk. Geert Wilders wilde het leger vanuit Oroezgan er naartoe sturen.

Op woensdag 17 september joegen buurtbewoners weer een cameraploeg de wijk uit, lazen we. En dat allemaal naar aanleiding van een ordinaire beroving in de bus die niet eens in deze wijk plaatsvond. Ter vergelijking enkele cijfers uit de AD/Misdaadmeter 2007: in dat jaar vonden in het hele land ruim 2000 overvallen plaats en werd ruim 9400 keer aangifte gedaan van straatroof.

Astrid van den Hoek en Niels Schuurbiers .
Zij schreven dit artikel voor FHJ Factcheck.




«
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.
Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan
OK