Slecht nieuws voor taalpurist

Nieuws | de redactie
16 december 2011 | De Nederlandse taal kent meer en meer Engelse woorden. Psycholinguïst Gerrit Jan Kootstra van de Radboud Universiteit onderzocht wat van invloeden is op het wisselen van taal binnen een en dezelfde taaluiting. Zoals: 'wat een beauty!' Helaas voor puristen: “De neiging om elkaar na te doen is vreselijk sterk.”

Code-switching, het verschijnsel dat Kootstra onderzocht, gaatniet over het gebruik van ingeburgerde Engelse woorden zoalscomputer of e-mail, maar over het larderen van alledaags Nederlandsmet buitenlandse, vaak Engelse woorden en zinsneden. Bijvoorbeeld:”Zit me niet te hasslen, ik zei toch dat ik het zou doen”of: “O wat een beauty, die moet ik hebben!”

Mensen praten elkaar na

Kootstra stelde vast dat taalkundige factoren en de mate waarinje gesprekspartner wisselt tussen talen, elkaar versterken. Als eencodeswitchende gesprekspartner woorden gebruikt die in hetNederlands en Engels veel op elkaar lijken, zoals film en baby,maar ook tomaat/tomato wordt de neiging om zelf teswitchen groter. Dat gebeurt ook als die gesprekspartnerwoorden gebruikt die in beide talen dezelfde vorm of klank hebben,maar een andere betekenis: bijvoorbeeld pet of rok/rock.

De belangrijkste conclusie van Kootstra’s onderzoek is datmensen hun taalgebruik aanpassen aan met wie ze praten. “Endat gaat verder dan je zelf door hebt. Je woordkeus, maar zelfs jewoordvolgorde breng je in lijn met de taal van jegesprekspartner. Anders gezegd: de neiging om elkaar na tedoen, is vreselijk sterk. Psychologen en neurowetenschappers hebbeneerder aangetoond dat spiegelgedrag een automatisch, onbewustproces is. Mijn onderzoeksresultaten bevestigen dat beeld.”

Don’t worry

Dat is slecht nieuws voor taalpuristen, die gruwen van de’verengelsing’ van het Nederlands. “Als de taalomgeving steeds meerEngels en Nederlands naast en door elkaar heen bevat, is hetonvermijdelijk dat mensen dat over gaan nemen. Mensen die daaroverfoeteren, zou ik willen zeggen: don’t worry.”

“Wie strikte ideeën heeft over zuiver taalgebruik, kan zijn ofhaar eigen taal zo ‘puur’ mogelijk proberen te houden. Dat zal almoeilijk genoeg zijn. Maar verder: taal ontwikkelt zich, past zichaan aan de omgeving. Het heeft geen enkele zin om je daartegen teverzetten”, zegt Kootstra die op 12 januari promoveert.


Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
«

ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.

Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan

OK