Verandering milieu zichtbaar door vlinders

Nieuws | de redactie
21 juli 2014 | Stikstof, uit kunstmest of uit neerslag, blijkt een grote invloed te hebben op vlinders in Noordwest-Europa, dat concludeert de Wageningse entomoloog Michiel Wallis de Vries. Omdat stikstof tegenwoordig niet meer een schaars goed is, is de vlinderfauna volop aan het veranderen.

Veranderingen in landgebruik, klimaat en stikstofdepositie worden als de belangrijkste sturende factoren voor de kwaliteit van onze natuurlijke omgeving beschouwd. De verschillende invloeden van deze factoren op soortengemeenschappen kunnen worden ontrafeld door naar de eigenschappen van soorten te kijken.

Cirkel doorbroken

“Daarbij komt men vaak weinig verder dan de cirkelredenering dat specialisten het moeilijk hebben en generalisten steeds algemener worden” zegt Michiel Wallis de Vries, buitengewoon hoogleraar Ecologie en Bescherming aan Wageningen University: “Die cirkel hebben we nu doorbroken met een uitgebreide analyse van de eigenschappen van dagvlinders in Noordwest-Europa – en dat heeft verrassende inzichten opgeleverd.”

Uit het onderzoek van Wallis de Vries naar de eigenschappen van Europese dagvlinders blijkt dat die eigenschappen in verschillende dimensies beschouwd moeten worden. Voedselbeschikbaarheid speelt daarin een belangrijke rol. Stikstof heeft daarin een hoofdrol, als bepalende factor voor de groei van dieren en planten, en daarmee ook voor het microklimaat waarin de rupsen van vlinders verkeren.

Stikstof vroeger schaars

Stikstof was vroeger schaars en de meeste vlindersoorten zijn daarom aangepast aan een weinig productieve omgeving die niet zo snel verandert. In een stabiele omgeving is de noodzaak om je goed te kunnen verspreiden niet zo groot. Dat is nu allemaal aan het veranderen: door landbouw, verkeer en industrie is stikstof in steeds grotere delen van de wereld geen beperkende factor meer. Dat is terug te zien in de verandering van de vlinderfauna, zegt Wallis de Vries.

De snel groeiende en mobiele soorten van een stikstofrijke omgeving nemen nu in aantal toe en verspreiden zich over een groter gebied. Anderzijds hebben de langzaam groeiende vlindersoorten, afkomstig van voedselarme milieus, het nu dubbel moeilijk. Niet alleen verdwijnt hun leefgebied, maar omdat ze minder mobiel zijn, hebben ze het ook nog extra moeilijk om uit te wijken naar geschikte plekken elders. De inzichten uit zijn onderzoek kunnen goed worden gebruikt om indicatoren voor biodiversiteit beter te koppelen aan veranderingen in milieu en landschap, stelt prof. Wallis de Vries.


Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
«

ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.

Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan

OK