Het hbo krimpt sneller dan verwacht, de universiteiten blijven wel groeien

Nieuws | de redactie
25 mei 2022 | Mbo’ers kiezen eerder voor een baan, havisten leren vaker door voor een vwo-diploma vanwege toegang tot de universiteit en brugklassers gaan minder vaak naar de havo: dat verklaart de toenemende krimp in het hbo, aldus OCW. Universiteiten blijven nog wel groeien.

De krimp in het hbo versnelt, zo blijkt uit de meest recente referentieraming van OCW. In de referentieraming wordt de meerjarige verwachte studenteninstroom voorspeld. Bij universiteiten is er nauwelijks een verschil te zien in de verwachte toename wanneer die wordt vergeleken met eerdere voorspellingen. Dat is in het hbo anders. OCW verwacht dat het hbo in 2028 zo’n 462.300 studenten zal tellen, 23.000 minder (minus 4,7 procent) dan een jaar eerder werd geraamd.  

Het hbo heeft last van de bevolkingsontwikkeling 

De verwachting is dat het aantal studenten in het hbo in de komende jaren geleidelijk zal dalen. Nadat het aantal studenten in het hbo in de jaren 2008 tot en met 2021 geleidelijk is toegenomen, verwacht OCW in de komende jaren een afname in de studentenaantallen te zien. In 2021 stonden er 490.500 studenten ingeschreven – 17,9 procent meer studenten dan in 2010. De daling die de komende jaren wordt verwacht is mede het gevolg van de bevolkingsontwikkeling; het aantal 17-25-jarigen neemt op de lange termijn af.



De krimp in het hbo dient zich nochtans eerder aan dan verwacht, zo stellen de rekenmeesters van OCW. Op basis van de raming uit 2021 werd nog verwacht dat het aantal hbo-studenten pas vanaf 2023 langzaam zou gaan dalen, maar uit een telling blijkt dat er tussen 2020 en 2021 nauwelijks hbo-studenten bij zijn gekomen.  

Tevens blijkt dat leerlingen vaker een tussenjaar nemen en havoleerlingen vaker dan eerder werd verwacht doorstromen naar het vwo om zo naar de universiteit te kunnen. Ook stromen minder leerlingen vanuit de brugklas door naar de havo, wat op termijn zal leiden tot minder instroom in het hbo. De grootste daling wordt verwacht bij de hbo-voltijdbachelor. Daar daalt het aantal studenten van 412.600 in 2021 naar 370.000 studenten in 2028. 

Mbo’er weet minder de weg naar het hbo te vinden 

Ook daalt de instroom vanuit het mbo de komende jaren harder dan in de afgelopen jaren. Stroomde in 2008 nog 45 procent van de mbo-studenten op het hoogste niveau door naar het hbo, in 2028 zal dat gedaald zijn naar 30 procent, zo is de verwachting.  

Wel groeit het aantal hbo-masterstudenten harder dan verwacht. Werd er bij de vorige raming nog vanuit gegaan dat er in 2028 zo’n 7000 studenten een hbo-master zouden volgen, nu gaat men uit van 8300 masterstudenten in 2028.  

Associate Degree groeit minder hard dan eerder was voorspeld 

De Associate Degree, lange tijd gepresenteerd als hét groeipotentieel van het hbo, blijft nog wel een aantal jaar groeien, maar ook minder hard dan eerder was voorspeld. Ook afgelopen jaar was de groei al minder hard dan eerder werd verwacht. Daardoor is de groei voor de komende jaren naar beneden bijgesteld. Werd aanvankelijk verwacht dat in 2028 zo’n 16.900 studenten een Ad zouden volgen, nu is de verwachting 15.700 studenten. Daarbij moet worden gezegd dat het verwachte aantal studenten die een deeltijd-Ad volgen juist fors naar boven is bijgesteld, van 8100 naar 10.400 studenten in 2028.    

In deze raming worden wel meer internationale studenten verwacht. Ook het hbo profiteert hiervan; daarom is het aantal internationale studenten uit de (Europese Economische Ruimte) naar boven bijgesteld. In 2021 zijn in het hbo 28.100 EER-studenten geteld, 700 meer dan eerder geraamd. De verwachting is dat het aantal verder groeit naar 31.600 EER-studenten in 2028. 

Meer buitenlandse studenten dan verwacht 

In het wetenschappelijk onderwijs zijn de ramingen van zowel buitenlandse EER als niet-EER studenten naar boven bijgesteld. In 2021 zijn 58.700 EER-studenten geteld, 4,7 procent meer dan vorig jaar. Er wordt verwacht dat dit aantal zal groeien naar 83.500 in 2028. 

Aangezien in het wetenschappelijk onderwijs de raming van vorig jaar vrijwel gelijk was met het uiteindelijk aantal studenten is er nauwelijks een bijstelling doorgevoerd. Wel schat OCW in dat er op de langere termijn meer studenten naar de universiteit gaan dan eerder werd voorspeld. Zo worden in 2035 zo’n 409.500 studenten verwacht, 3,7 procent meer dan vorig jaar werd geschat.  

Ook bij de niet-EER-studenten is een onderraming te zien. Dat komt voor een groot deel doordat studenten uit het VK vanaf de huidige raming als niet-EER worden meegeteld. Dit verklaart deels dat er 11,7 procent meer studenten zijn dan eerder was voorspeld. De verwachting is dat het aantal niet-EER studenten (studenten die het instellingscollegegeld moeten betalen, oplopend tot 10.000 euro of meer) zal groeien van 23.300 in 2021 naar 34.400 in 2028.  


«
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.
Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan
OK