CDHO wil verengelsing wel tegengaan, maar kan het niet 

Nieuws | de redactie
15 juni 2023 | De Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs, het orgaan dat aanvragen voor nieuwe opleidingen beoordeelt, zou graag tegemoetkomen aan de politieke wens om verengelsing tegen te gaan. De commissie staat echter met gebonden handen: instellingen kunnen nu zonder tussenkomst van de CDHO zelf een initieel Nederlandstalige opleiding aanbieden in het Engels.
Beeld: Christian Lue (Unsplash)

De huidige macrodoelmatigheidsregels bieden geen mogelijkheden om iets tegen de verengelsing te doen. De CDHO betreurt dat omdat ze graag zou helpen bij het terugdringen van de verengelsing, schrijft de organisatie die toetst of nieuwe opleidingen daadwerkelijk voldoen aan een arbeidsmarktbehoefte, in haar jaarverslag. 

Nu steeds vaker ook bachelors  

Maatschappelijk en politiek is er veel aandacht voor de groeiende internationalisering van het hoger onderwijs. Die internationalisering heeft onmiskenbaar pluspunten, zegt de CHDO: het bereidt studenten, beroepsbeoefenaars en wetenschappers voor op een internationale wereld, etaleert Nederland als kennisland bij uitstek en haalt hooggekwalificeerde buitenlanders binnen.Veel instellingen starten daarom Engelstalige opleidingen. Waren dat aanvankelijk alleen masteropleidingen, nu zijn het steeds vaker bacheloropleidingen.  

Aan internationalisering kleven echter ook nadelen. Sommige opleidingen lopen tegen de grenzen van hun capaciteit aan, en er zijn zorgen over verdringing van Nederlandse studenten en van het Nederlands als wetenschapstaal. Bovendien is er gebrek aan passende huisvesting voor studenten. 

Bij inschrijving ga je akkoord met onze privacy-voorwaarden. Deze voorwaarden zijn hier te lezen.

Daarom is er behoefte aan regie op de omvang van de buitenlandse instroom. “De Tweede Kamer heeft de minister opgedragen met passend instrumentarium te komen. De CDHO zou hier graag de helpende hand bieden, maar de macrodoelmatigheidsspelregels bieden weinig ruimte”, aldus de commissie. 

Klinkt makkelijk maar niet mogelijk 

Een vaak geopperde manier om de instroom te reguleren betreft het splitsen van opleidingen in een Engelstalig en Nederlandstalig traject. De Nederlandse variant is dan vrij toegankelijk, de omvang van de Engelse wordt via een numerus fixus geregeld. Dat klinkt makkelijk, maar is wettelijk niet mogelijk. 

Wijziging van taal is geen grond om van een nieuwe opleiding te spreken, zo legt de CDHO uit. Wordt een opleiding in twee taalvarianten geplitst, dan geldt de fixus voor geen van beide of voor allebei. Het betreft, wettelijk gezien, namelijk alsnog één opleiding. Daarom moet er een wetswijziging komen, denkt de commissie. 

Al eerder werd duidelijk dat de CDHO sinds vorig jaar niet meer kijkt naar de voertaal van beoogde nieuwe opleidingen, aangezien de commissie het beoordelingskader daarvoor niet uitvoerbaar acht.  

Al sinds 2018 vraag naar deze wet 

Een dergelijke wetswijziging laat nog op zich wachten, zo werd vorige week duidelijk na de Kamerbrief van minister Dijkgraaf. Universiteiten vragen echter al sinds 2018 om de wettelijke mogelijkheid voor een numerus fixus op een Engelstalige opleidingsvariant. Vooral de VVD heeft hierop tot in den treure aangedrongen bij de minister; volgens die partij kan dat een belangrijke oplossing zijn voor de druk op internationalisering.  

De minister zegt echter dat hij momenteel niet veel kan doen. Wel gaat hij bestuurders bellen als instellingen toch een aanvraag voor een Engelstalige opleiding bij de CDHO doen. De minister heeft hen gevraagd daarmee juist heel terughoudend te zijn – iets dat overigens is opgenomen in een bestuursakkoord tussen het ministerie van OCW en de universiteiten. 

Autonomie is belangrijk 

Vandaag vergadert de Kamer over de voorstellen van de minister, of eigenlijk het gebrek daaraan. UNL heeft al aan de Kamerleden laten weten vooral te willen dat de autonomie van instellingen geborgd blijft en dat instellingen zelf verantwoordelijk willen blijven voor internationalisering en taalbeleid. 


«
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.
Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan
OK