‘Een lector moet kleur bekennen’

Columnisten van ScienceGuide hebben ruimte om af te wijken van zowel het journalistieke als het wetenschappelijke streven naar objectiviteit. Ze zijn vrij om hun mening te geven, die niet noodzakelijk overeenkomt met standpunten van de redactie.  

“O jee, nu moet ik mijn mening geven…” 

Dat was mijn eerste gedachte toen ik werd gevraagd om dit hogeschooljaar een reeks columns te schrijven voor ScienceGuide. Leuk natuurlijk, maar ook spannend. Als lector deel ik regelmatig kennis, maar mijn mening geef ik zelden publiekelijk. 

Kennisdelen is een vertrouwd pad. Als lector werk je van input naar output, outcome en uiteindelijk impact. Die kennis krijgt allerlei vormen: van onderzoeksrapporten en artikelen tot creatievere uitingsvormen. Zo publiceer ik maandelijks mijn blog Kennis, Kansen en Continuïteit met een collega, produceer ik de podcastserie De Bescheidenheid Voorbij, en deel ik af en toe een ‘Wat vindt de student?’-video op LinkedIn (zie Regionaal Innovatie Vermogen | Hanze). Alles om inhoud op verschillende manieren toegankelijk te maken. 

Doe je dat goed, dan bouw je als lector aan een reputatie: je wordt hopelijk gezien als iemand met relevante, betrouwbare kennis; een zogeheten ‘thought leader’. Dan rijst echter een andere vraag: blijft een thoughtleader alleen bij het delen van kennis? Of betekent het ook dat je kleur bekent? Dat je jouw visie uitspreekt én in actie komt, ook als dat niet helemaal binnen je leeropdracht valt?  

Ondernemers hebben meer te doen 

Die vraag werd voor mij in juni 2025 concreet bij de presentatie van de Economische Agenda van Nij Begun, het programma dat voortkomt uit de ereschuldgelden voor het Gronings aardbevingsgebied. Een ambitieus plan, waarbij de uitvoeringsagenda geïnspireerd is door de aanpak van Brainport Eindhoven. Centraal staat een stichting die, binnen vastgestelde kaders, beslissingen neemt over o.a. de toekenning van middelen aan projecten. De stichting wordt bemenst door vertegenwoordigers uit overheid, onderwijs en ondernemers. 

Tijdens de presentatie ging bij mij een alarmbel af. De spreker noemde ‘vertegenwoordigers van ondernemers’, maar ik vroeg me af: Wie zijn die vertegenwoordigers dan? En hoe geef je invulling aan zo’n vertegenwoordiging? Toen ik die vraag hardop stelde, was het antwoord: “Dat zal inderdaad moeilijk worden.” 

Die zorg deel ik. Het is niet eenvoudig om ondernemers te betrekken bij zulke initiatieven; ze hebben immers een bedrijf te runnen. Tegelijkertijd is hun inbreng wel essentieel voor het welslagen van Nij Begun. De stem van de ondernemer zorgt voor meer daadkracht, pro-activiteit en sturing op resultaat. Zeker in het begin, met alle ogen uit Den Haag gericht op Groningen, zijn deze kwaliteiten van groot belang om het succes van de stichting te vergroten. 

Waar eindigt de leeropdracht van een lector? 

Ik heb lang nagedacht over mijn eigen rol. Moet ik als lector, als zogenoemde thought leader, iets doen met die zorg? Moet ik me actief bemoeien met de wijze waarop de stem van ondernemers vorm krijgt binnen zo’n stichtingsbestuur? Mijn leeropdracht gaat over het versterken van het innovatievermogen van het mkb en de regio. Nij Begun gaat niet direct over innovatievermogen, maar wel over de toekomst van het mkb en de regio. Maar is governance daar onderdeel van?  

Drie weken later heb ik de kwartiermaker toch gebeld, voorgesteld om met een groep gevestigde ondernemers met grote bedrijven uit mijn netwerk rond de tafel te gaan, en te verkennen hoe hun stem wél goed georganiseerd kan worden binnen Nij Begun. Dit aanbod werd met enthousiasme aangenomen. Het gesprek heeft inmiddels plaatsgevonden, net als een vervolg met jonge ondernemers, opvolgers en starters. Het waren open, eerlijke en verkennende gesprekken – met tijd om de complexe context te bespreken, en met respect voor elkaars werelden en perspectieven. 

Thought leadership is kleur bekennen 

Waarom heb ik er dan zo lang over gedaan om de telefoon te pakken? De ‘interventie’ werd immers gewaardeerd, en hopelijk helpt dit om het vraagstuk op te lossen.  

Door deze ervaring ben ik van mening dat thought leadership van lectoren niet alleen gaat over het paraat hebben van kennis of die kennis te delen via podcasts, presentaties en publicaties. Het betekent ook: handelen als je ziet dat er iets mis dreigt te gaan. Initiatief nemen. Netwerken activeren. Verbinden. Niet op je handen blijven zitten omdat het buiten je formele opdracht valt, maar instappen omdat je wéét dat je iets kunt bijdragen. 

Als lector heb je toegang tot kennis, ervaring én mensen. Je beweegt tussen sectoren en disciplines, en binnen netwerken, en juist dáárdoor kun je waardevol zijn op plekken waar men nog zoekt naar samenwerking. Dat vraagt echter wel iets extra’s: betrokkenheid, moed en het vermogen om – op het juiste moment – positie in te nemen. 

Voor mij is dat de essentie van thought leadership als lector: niet alleen duiden, maar ook doen. Niet afwachten, maar opstaan als het nodig is. Kleur bekennen.

Mira Bloemen-Bekx is lector Regionaal Innovatievermogen aan de Hanze in Groningen en onderzoekt hoe mkb-ondernemers en regionale partners (samen) werken aan duurzame innovatiekracht.