In het VSNU Café gingen de zeeën hoog. Vanuit de universiteiten
werden in soms zeer scherpe bewoordingen feiten en cijfers aan de
Kamerleden voorgehouden over de effecten van de 370 miljoen korting
die HBO en WO boven het hoofd hangt. Wel werd duidelijk dat ook de
voorstanders van zo'n korting nu inzien dat deze te ruw en generiek
is om het beoogde effect te bereiken. Voor de bèta-student gloort
bijvoorbeeld enige hoop, zo liet Anne-Wil Lucas van de VVD
merken.
Eerstejaars de klos
Sijbolt Noorda hield een bijna emotioneel betoog over wat hij ziet
opdoemen voor het hoger onderwijs. Hij vreest voor het verlies van
banen voor zo'n 2500 hoogleraren en onderzoekers en 4000
docenten tussen nu en 2012. Want de korting van €3000 per
langstudeerder is niet 'weg te halen' bij deze student zelf, maar
moet uit het geheel van het budget van de instelling komen. "De
eerstejaars student die bij ons binnenkomt die is de klos, niet de
student die lang ingeschreven staat en feitelijk weinig onderwijs
meer krijgt. Want wij moeten mensen op straat gaan zetten
waardoor wij de nieuwe studenten minder docenten, minder
begeleiding en minder kwaliteit kunnen bieden. Dit kan toch niet de
bedoeling zijn?"
Vanuit de VU werd nog een extra pijnlijk aspect onderstreept. "Als
wij bijvoorbeeld van de UM een derdejaarsstudent krijgen die
overstapt zijn wij verplicht die in te schrijven. Wij krijgen daar
geen bekostiging voor. Maar die student kost ons
vanwege vertraging bij zijn overstap vervolgens wel binnen de
kortste keren iets van €6000, maar de UM krijgt de financiering
voor zijn inschrijving."
De vraag kwam in het VSNU Café debat dan ook op tafel wat nu de
werkelijke betekenis is van de 'boete' à €3000 voor de
instellingen. Men stelde vast dat de bezuiniging ook dan
doorgaat als er geen student meer te lang over haar studie doet.
Een grote extra inspanning om het studiesucces binnen de voorzien
termijnen een impuls te geven, loont zo voor HBO en WO niet. Bitter
zei een VU-bestuurder: "Het komt er op neer dat de laatste
langstudeerder ons €370 miljoen kost, want ook als we hen allemaal
weten op te vangen en vlot te laten te studeren, gaat deze
bezuiniging door."
Bèta's helpen
De aanwezige Kamerleden lieten merken dat deze zaak hen allerminst
in de kouwe kleren gaat zitten. De VVD erkende zelfs dat men de
langstudeerboete heel wat minder ziet zitten dan het leenstelsel in
de masterfase. "Dit levert bovendien veel minder op om te
herinvesteren in HO-kwaliteit dan een echt leenstelsel, zoals wij
dat wilden," zei Anne-Wil Lucas. Zij wil wat er beschikbaar komt
aan middelen via de bezuiniging wel terugploegen naar het HO, met
name naar initiatieven als het Sirius-programma.
Ook voor de bèta-studenten blijkt veel begrip en animo om binnen de
ingreep een beter maatwerk te bieden. De Kamerleden benadrukten dat
het onzinnig zou zijn om eerst via bijvoorbeeld het PBT groot
succes te boeken bij de promotie van de bètatechnische studies en
dit dan teniet te doen via een dergelijke generieke ingreep.