VVD-leider Rutte zette bij de hogeschool uiteen hoe hij zijn
staatssecretariaat op OCW had beleefd. Ook ging hij in op de
gedachten van zijn partij over de financieel-economische situatie
en dreigende bezuinigingen. Een bezuiniging op de basisbeurs zou
per saldo moeten leiden tot meer geld per student voor de
hoger onderwijsinstellingen, zo stelde hij. Rutte bepleit "dat
de opbrengsten van de afschaffing van de basisbeurs ten goede
moeten komen aan de kwaliteit van het onderwijs. Dus kleinere
groepen en meer contacturen."
Eigen investering in betere toekomst
Daarmee sluit hij aan op zijn betoog op ScienceGuide van september
j.l. "Kwaliteit moet prioriteit nummer één zijn. Daarom willen
we dat er meer geld beschikbaar komt voor het primaire
onderwijsproces in het hoger onderwijs. Om dit te kunnen
financieren zijn er feitelijk twee mogelijkheden. Of het
beschikbare macrobudget voor het hoger onderwijs wordt verhoogd ten
laste van de algemene middelen, of de studenten wordt gevraagd een
hogere eigen bijdrage te leveren. De studiefinanciering wordt wat
de VVD betreft omgezet in een lening, die studenten na hun
afstuderen tegen een lage rente, inkomensafhankelijk kunnen
terugbetalen. Op deze wijze wordt benadrukt dat een studie vooral
een investering in de eigen toekomst is."
Deze investering betaalt zich volgens Rutte "dubbel en dwars
terug. Onderzoek van het CBS wees uit dat ieder jaar dat iemand
studeert, het latere salaris met 7,5% doet stijgen. De VVD vindt
het dan ook oneerlijk als alleen de belastingbetaler, dus ook de
elektricien en de loodgieter, opdraait voor de kosten van het hoger
onderwijs. De samenleving, die al een enorme investering in hoger
onderwijs doet, mag van studenten ook een eigen investering in hun
betere toekomst verwachten."
Meer dan 1 miljard beschikbaar
De 1,1 miljard euro aan vrijvallende middelen moet naar de
visie van Rutte niet in de dekking van de staatsschuld maar in de
kwaliteit van het hoger onderwijs geinvesteerd worden. "De
student krijgt er meer en betere docenten, meer lesuren en betere
begeleiding voor terug. Door de kwaliteitsimpuls zal het rendement
van een studie alleen nog maar toenemen. Alleen met een dergelijke
kwaliteitsimpuls kunnen we met recht blijven roepen dat we tot de
beste kenniseconomieën ter wereld willen behoren."
Door goed te kijken naar het SF-systeem van Australië hoopt de VVD
te voorkomen dat de nieuwe opzet de toegankelijkheid in gevaar
brengt. "De praktijk bewijst dat een leenstelsel de
toegankelijkheid van het hoger onderwijs niet in gevaar hoeft te
brengen. In Australië is in 1989 een sociaal leenstelsel
geïntroduceerd in de vorm van het zogenoemde Higher Education
Contribution Scheme (HECS)."
Aansluiting bij Hamer en Bos
"Mijn ideeën over de studiefinanciering sluiten aan bij die van de
PvdA," zo was zijn conclusie uit de discussie van de voorbije tijd.
Wouter Bos wilde immers al veel erder naar een 'sociaal
leenstelsel' dan wel een vorm van academicibelasting en Mariette
Hamer zet via haar bekende 'Top 5 motie' in op maximaal ontzien en
waar mogelijk investeren in kennis, om de kenniseconomie een
groeiimpuls te geven.