• A
  • A
  • NWO krijgt grotere rol bij topsectoren

    - “De kwaliteit van de aanvragen is abominabel, maar dat zetten we natuurlijk niet in de krant.” Het rommelt achter de schermen van het topsectorenbeleid. Om de kwaliteit van de gehonoreerde aanvragen te verhogen mag NWO van EZ nu inspringen om de beoordeling te doen.

    Eerder deze zomer ontstond er consternatie over de vraag wat het topsectorenbeleid in Nederland nu werkelijk heeft opgeleverd. Achter de schermen wordt geklaagd over het hoge honoreringspercentage en de tegenvallende kwaliteit van de aanvragen. ScienceGuide verneemt uit betrouwbare bron dat NWO mogelijk wordt ingeschakeld om een groter deel van de aanvragen binnen het topsectorenbeleid te gaan beoordelen op kwaliteit.

    Overheveling

    Het topsectorenbeleid kwam tot stand tijdens de formatie van het kabinet Rutte I en staat alom bekend als het geesteskind van oud-minister Maxime Verhagen (CDA). De operatie had als doelstelling om een innovatiebeleid te maken dat meer coherent was, en de publiek-private samenwerking te stimuleren. Een van de doelen was om de financiering vanuit NWO meer te laten bepalen vanuit de behoefte van bedrijven.

    Het invoeren van het topsectorenbeleid viel samen met het wegvallen van de zogenaamde FES-gelden, aardgasbaten die deels ten gunste kwamen van wetenschappelijk onderzoek. Mede hierdoor worden ze vaak in verband gebracht met bezuinigingen op fundamenteel onderzoek. Zo publiceerde de KNAW kort geleden nog een essay waarin het topsectorenbeleid onder andere werd aangewezen als een manier waarop “een sluipende verschuiving van het budget” optreedt.

    Niveau van aanvragen abominabel

    In de wandelgangen verzucht de top van NWO: “De kwaliteit van de aanvragen is abominabel, maar dat zetten we natuurlijk niet in de krant” Aanvragen lijken vooral gericht te zijn op valorisatie en het betrekken van het bedrijfsleven, terwijl de wetenschappelijke kwaliteit te wensen overlaat.

    Opvallend is het hoge honoreringspercentage van de aanvragen, bijvoorbeeld binnen de MKB Innovatiestimuleringsregeling Topsectoren (MIT). Uit een evaluatie in opdracht van EZ blijkt dat in de periode 2013 – 2016 dit percentage, afhankelijk van het type aanvraag, tussen de 42% en de 75% lag. Dat zijn honoreringspercentages waar men bij NWO met een gemiddelde van 20% niet aan komt.

    Aanvragen topsectoren via NWO

    Het lijkt er op dat meer aanvragen binnen het topsectorenbeleid binnenkort via NWO zullen gaan lopen, zo hoort ScienceGuide van een ingewijde. “Dit is ons nu meermaals bevestigd door Berthold Leeftink [Directeur Generaal Bedrijfsleven & Innovatie van min EZ, red], daar kunnen ze nu niet meer omheen”

    Zorgen zijn er ook over de rol die NWO zou krijgen als keurmeester van privaat-publieke projecten: “We moeten natuurlijk wel uitkijken dat we niet een reclamebureau voor het bedrijfsleven worden”. Als dit plan inderdaad doorgang zou vinden dan betekent dit dat de invloed van NWO aanzienlijk groeit. NWO draagt nu 275 miljoen per jaar bij aan de topsectoren, waarvan 100 miljoen in publiek-private samenwerkingen.