Oudste diertje blijkt leerzaam

Nieuws | de redactie
30 januari 2013 | Het oudste, primitieve diertje van 600 miljoen jaar geleden biedt belangrijke nieuwe inzichten. Over communicatie tussen cellen en zelfs over hoe aan het begin van de evolutie de eerste organismen als echte grazers gingen eten en daar de juiste voedingsstoffen uit haalden.

De vraag naar hoe ‘hoe’ van de evolutie van eencellige organismen naar wat wij nu als dieren aanduiden is op allerlei punten nog niet eenvoudig beantwoord. Duitse en Utrechtse onderzoekers bestudeerden het oudste en meest primitieve diertje op aarde, Trichoplax adhaerens, en vonden onder andere tekenen van een nieuw communicatiesysteem tussen cellen. Ook ontdekten ze dat het diertje een gen heeft overgenomen uit bacteriën zodat het noodzakelijke voedingsstoffen uit voedsel kon halen.

Nieuw systeem van communicatie

Trichoplax bestaat uit een paar duizend cellen van vijf types. Aan de hand van het DNA, dat codeert voor de eigenschappen van het organisme, maakt het diertje eiwitten aan om die eigenschappen tot uiting te brengen. De onderzoekers brachten deze eiwitten in kaart en keken naar hun functie. De onderzoekers vonden onder andere nieuwe aanwijzingen dat er 600 miljoen jaar geleden een nieuw communicatiesysteem in cellen ontstond, dat meercellige organismen mogelijk maakte.

In het diertje troffen ze veel fosfaat-markeringen van een nieuwe klasse aan in de eiwitten. Eiwitten in de cellen van organismen kunnen deze markeringen van eiwitten schrijven en aflezen. Cellen gebruiken dit om in de cel informatie over te brengen en om onderling te communiceren.

“Zoveel fosfaatgroepen van die specifieke klasse hadden we niet verwacht”, zegt Jeffrey Ringrose, een van de betrokken onderzoekers. “Dit betekent dat kort na het ontstaan van dit systeem het gebruik van dit type fosfaat markeringen explosief toenam. Later in de loop van de evolutie nemen deze markeringen weer af en is dit systeem kennelijk meer gestroomlijnd.”

Slim overnemen van een gen

Ook ontdekten de onderzoekers dat het diertje een gen heeft overgenomen van bacteriën zodat Trichoplax noodzakelijke nuttige stoffen uit zijn voedsel kan halen. “Het heersende idee is dat de eerste diertjes op aarde grazers waren die bovenop hun voedsel bewogen en dit aten.”

“Trichoplax adhaerens doet dit nog steeds op deze manier”, aldus Ringrose. “Onze bevinding laat zien dat deze stap in de evolutie van eencelligen naar dieren geholpen werd door het overnemen van een gen van een andere reeds bestaande levensvorm”.


Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
«

ScienceGuide is bij wet verplicht je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.

Lees hier over ons cookiebeleid en klik op OK om akkoord te gaan

OK